Wanneer moet je de RI&E laten toetsen?
Als toetsing verplicht is, moet de RI&E inclusief plan van aanpak worden getoetst. Alleen in wettelijke uitzonderingssituaties hoeft dat niet apart. Er geldt geen vaste vervaldatum in jaren: je RI&E moet vooral actueel blijven en worden aangepast wanneer ervaring, gewijzigde werkmethoden of werkomstandigheden, of nieuwe wetenschappelijke of professionele inzichten daartoe aanleiding geven. Beoordeel vervolgens met de arbodienst of een gecertificeerde arbokerndeskundige of een nieuwe of aanvullende toetsing nodig is. Die toetsing gebeurt door een arbodienst of een gecertificeerde arbokerndeskundige; een geregistreerde bedrijfsarts kan deze taak eveneens uitvoeren. Daarbij wordt gecontroleerd of de RI&E volledig, realistisch en bruikbaar is voor naleving van de Arbowet.
Inhoudsopgave
Belangrijkste punten
- Toetsing van de RI&E (incl. plan van aanpak) is verplicht, met uitzonderingen voor erkend branche-instrument ≤25 medewerkers, organisaties ≤40 uur p/w en vrijwilligersorganisaties.
- Toetsing gebeurt door een arbodienst of gecertificeerde arbokerndeskundige; een geregistreerde bedrijfsarts kan dit ook doen.
- Hertoetsing kan nodig zijn bij wijzigingen zoals nieuwe machines, andere werkmethoden, locaties, reorganisaties of nieuwe risico‑inzichten.
- De RI&E moet actueel blijven; maatregelen, termijnen en verantwoordelijken in het plan van aanpak moeten meebewegen.
- Een toetsingsrapport beoordeelt volledigheid, realisme en uitvoerbaarheid; goede voorbereiding bespaart herstelwerk.
De hoofdregel en de uitzondering die vaak wordt gemist
De hoofdregel is eenvoudig: als toetsing verplicht is, laat je de RI&E en het plan van aanpak toetsen door een arbodienst of een gecertificeerde arbokerndeskundige. Een geregistreerde bedrijfsarts kan deze taak eveneens uitvoeren. Die verplichting volgt uit de Arbowet en hangt samen met de vraag of een RI&E wettelijk verplicht is, maar de verantwoordelijkheid blijft bij de werkgever liggen. Jij moet zorgen voor een actuele en toetsbare RI&E. De uitzonderingen die vaak worden gemist: toetsing is niet verplicht voor organisaties met maximaal 25 medewerkers die een erkend branche-instrument gebruiken, organisaties waar werknemers gezamenlijk maximaal 40 uur per week werken, en vrijwilligersorganisaties met uitsluitend vrijwilligers. Dat is relevant, want een ontbrekende of niet goed getoetste RI&E kan bij controle leiden tot handhaving. Meer weten over toezicht, boetes en verwachtingen? Zie Arbeidsinspectie en RI&E-toetsing: wat moet je weten.
Opnieuw toetsen? Dit zijn de momenten die tellen
| Aanleiding | Wat dit betekent voor je RI&E |
|---|---|
| Nieuwe machines of installaties | Nieuwe risico’s moeten worden beoordeeld en zo nodig vertaald naar extra maatregelen in het plan van aanpak. |
| Andere werkmethoden of processen | Als het werk anders wordt uitgevoerd, moet de RI&E nog steeds aansluiten op de praktijk; beoordeel dan met de arbodienst of gecertificeerde arbokerndeskundige of aanvullende toetsing nodig is. |
| Gewijzigde werkplekken of locaties | Bij verbouwing, verhuizing of herinrichting kunnen risico’s veranderen, bijvoorbeeld rond veiligheid, belasting of toezicht. |
| Groei, krimp of reorganisatie | Verandert de organisatie wezenlijk, dan moeten ook prioriteiten, termijnen en verantwoordelijkheden worden herzien. |
| Nieuwe risico-inzichten | Signalen uit incidenten, medewerkersinput of nieuwe kennis kunnen aanleiding zijn om de RI&E aan te passen en te beoordelen of aanvullende toetsing nodig is. |
De Arbowet noemt geen vaste geldigheidsduur en schrijft niet voor hoe vaak je de RI&E moet actualiseren of laten toetsen. De RI&E moet wel zo vaak worden aangepast als ervaring, veranderde omstandigheden of nieuwe inzichten daartoe aanleiding geven. Een kleine update is niet automatisch reden voor een nieuwe toetsing, maar beoordeel bij relevante wijzigingen met de arbodienst of gecertificeerde arbokerndeskundige of aanvullende toetsing nodig is. Daarbij moet niet alleen de risico-inventarisatie kloppen: ook maatregelen, prioriteiten, termijnen en verantwoordelijken in het plan van aanpak moeten meebewegen. Wil je gestructureerd voorbereiden? Gebruik de Checklist voor een succesvolle RI&E-toetsing.
Wat een kerndeskundige tijdens de toetsing controleert
Je toetst een RI&E door die inhoudelijk te laten beoordelen door een arbodienst of een gecertificeerde arbokerndeskundige. Een geregistreerde bedrijfsarts kan deze taak eveneens uitvoeren. Dat is meer dan een checklist afvinken en bepaalt mede wat er in een RI&E-toetsingsrapport staat.
- Volledigheid van de risico-inventarisatie en aansluiting op de huidige werksituatie.
- Betrouwbaarheid en actualiteit van de gebruikte informatie en documenten die je nodig hebt voor de RI&E-toetsing.
- De manier waarop risico’s zijn beoordeeld en gewogen.
- Of het plan van aanpak passende, uitvoerbare en goed geprioriteerde maatregelen, termijnen en verantwoordelijken bevat.
- Of praktijkinformatie is meegenomen, zoals medewerkersinput, organisatieveranderingen en sectorspecifieke risico’s.
De toetsende deskundige of arbodienst brengt een toets- en adviesrapport uit aan de werkgever over de RI&E en het plan van aanpak.
Hoe wij RI&E-toetsing in de praktijk voorbereiden en uitvoeren
Bij rie-nl zien we in de praktijk dat toetsing vooral soepel verloopt als de basis klopt: een actuele RI&E, een concreet plan van aanpak en stukken die echt passen bij de werkvloer. Daarom leggen we in onze kennisbank en FAQ veel nadruk op voorbereiding en volledigheid. Wanneer wij een getoetste RI&E inclusief plan van aanpak opstellen, zijn risico’s meteen doorvertaald naar maatregelen. Onvolledige documenten, een niet-actuele RI&E en een plan van aanpak zonder concrete maatregelen, termijnen of verantwoordelijken kunnen vertraging of herstelwerk veroorzaken. Wil je die valkuilen vermijden? Lees Veelgemaakte fouten bij RI&E-toetsing (en hoe je ze voorkomt).
Veelgestelde vragen
Wat zijn de kosten voor het laten toetsen van een RI&E?
De kosten hangen meestal af van de omvang van je organisatie, het aantal locaties en de complexiteit van de risico’s. Een complete, actuele RI&E met concreet plan van aanpak kan aanvullend herstelwerk helpen voorkomen. Kosten en doorlooptijd verschillen per organisatie en aanbieder. Extra bedrijfsbezoeken, specialistische risico’s of aanvullende onderzoeken kunnen de kosten verhogen.
Wat is een verdiepende RI&E en wanneer is die nodig?
Met ‘verdiepend onderzoek’ of een ‘verdiepende RI&E’ wordt in de praktijk aanvullend onderzoek bedoeld wanneer een risico nog onvoldoende in beeld is. Dat kan bijvoorbeeld gaan om fysieke belasting, machineveiligheid, gevaarlijke stoffen of psychosociale arbeidsbelasting. Dit is iets anders dan de toetsing van de algemene RI&E: zo’n verdiepend onderzoek zoomt verder in op één risicothema.
Wie is verplicht om een RI&E uit te voeren?
De werkgever is in beginsel verantwoordelijk voor het hebben en bijhouden van een RI&E met plan van aanpak zodra er personen voor hem werken. Daaronder vallen ook uitzendkrachten, stagiairs, vrijwilligers en inhuurkrachten; voor sommige vrijwilligersorganisaties gelden uitzonderingen. Die algemene plicht staat los van uitzonderingen die alleen over toetsing gaan. Je kunt de uitvoering intern of extern regelen, maar de eindverantwoordelijkheid voor inhoud en actualiteit blijft bij de werkgever.
Gerelateerde artikelen
RI&E controle Arbeidsinspectie: zo bereidt u zich voor
Bij een RI&E-controle kijkt de…
RI&E voorbeeld voor de zorg
Een RI&E in de zorg is meer da…
Geen RI&E: wat zijn de gevolgen?
Heb je als werkgever je verpli…
