5 min leestijd

Heb je geen RI&E, dan loop je risico op een boete van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Dat risico geldt niet alleen als er helemaal geen RI&E is, maar ook als het Plan van Aanpak ontbreekt of de RI&E verouderd is. Sommige overtredingen zijn direct beboetbaar, terwijl bij andere tekortkomingen eerst een waarschuwing of eis tot naleving kan volgen. Vraag je je af wat de wet precies eist? Lees: Is een RI&E wettelijk verplicht? Wil je inschatten hoe snel je compliant kunt zijn om een boete te vermijden? Bekijk dan: Hoe lang duurt een RI&E?

Inhoudsopgave

  1. 1Waar de Arbeidsinspectie als eerste op controleert
  2. 2Welke boetes en maatregelen je kunt verwachten
  3. 3Waarom geen RI&E meer kost dan alleen de boete
  4. 4Wat minimaal in je RI&E en plan van aanpak moet staan
  5. 5Zo krijg je je RI&E snel op orde

Belangrijkste punten

  • Geen RI&E of geen Plan van Aanpak kan direct tot een boete leiden (tot €4.500 resp. €3.000).
  • De Arbeidsinspectie let op aanwezigheid, actualiteit en bruikbaarheid; een RI&E zonder Plan van Aanpak is onvoldoende.
  • Boetehoogte hangt af van normbedrag en bedrijfsomvang; herstel en naleving worden verlangd.
  • Actualiseer de RI&E bij wijzigingen of incidenten; toetsing is vaak verplicht met enkele uitzonderingen.
  • Snel op orde: begin met grootste risico’s, kies een passend instrument en vertaal naar een concreet Plan van Aanpak.

Waar de Arbeidsinspectie als eerste op controleert

De RI&E-plicht geldt in beginsel voor werkgevers met werknemers. Stagiairs en uitzendkrachten vallen voor de arbeidsomstandigheden onder de bescherming van de Arbowet. Voor vrijwilligers geldt de RI&E-plicht niet altijd: die is onder meer verplicht bij bepaalde ernstige risico’s, zoals gevaarlijke stoffen, biologische agentia of verbouwing. De werkgever is verantwoordelijk voor de RI&E en moet een schriftelijke RI&E met Plan van Aanpak hebben als onderdeel van het arbobeleid. Bij uitzendkrachten moet het inlenende bedrijf vóór aanvang van het werk de relevante RI&E-informatie en veiligheidsinformatie verstrekken. Heb je vragen over de drempel? Lees: Vanaf hoeveel medewerkers geldt de RI&E‑plicht?

Bij een Arbeidsinspectie‑controle: wat kun je verwachten? kijkt de Nederlandse Arbeidsinspectie niet alleen of er een document aanwezig is, maar ook of het volledig, actueel en bruikbaar is in de praktijk. Daarnaast geeft dit artikel richting over waar de inspectie op let: Arbeidsinspectie en RI&E‑toetsing: wat moet je weten. Een RI&E zonder Plan van Aanpak geldt daarbij niet als voldoende naleving. Werk je echt als zzp’er zonder personeel, dan geldt de RI&E-plicht in beginsel niet op dezelfde manier. Bij gevaarlijk werk kunnen wel andere arboverplichtingen blijven gelden.

Welke boetes en maatregelen je kunt verwachten

De basis staat in artikel 5 van de Arbowet: je moet een RI&E hebben en daar een Plan van Aanpak aan koppelen. De handhaving verschilt per tekortkoming.

Overtreding Wat ontbreekt of tekortschiet Veelgenoemd boetebedrag Wat je kunt verwachten
Geen RI&E Er is helemaal geen risico-inventarisatie en -evaluatie aanwezig, terwijl die wel verplicht is. Tot €4.500 Dit is een kernverplichting uit de Arbowet en kan direct worden beboet. Daarnaast kan de inspectie herstel eisen.
Geen Plan van Aanpak Er ligt wel een RI&E, maar zonder concrete maatregelen, prioriteiten, verantwoordelijken en termijnen. Tot €3.000 Ook dit is een wezenlijk gebrek. Direct handhaven is mogelijk, omdat een RI&E zonder opvolging niet compleet is.
Verouderde of inhoudelijk tekortschietende RI&E De RI&E sluit niet meer aan op de praktijk of mist relevante risico’s en wijzigingen in het werk. Geen vast algemeen bedrag Bij een onvolledige, niet-actuele of inhoudelijk gebrekkige RI&E kan de Arbeidsinspectie handhaven. Afhankelijk van het gebrek kan dat beginnen met een waarschuwing of eis; bij onvoldoende herstel of een overtreding kan verdere handhaving volgen.

Ontbreken zowel de RI&E als het Plan van Aanpak, dan wordt volgens de Arbeidsinspectie beboet voor het ontbreken van de RI&E; daarvoor komt niet nog een afzonderlijke boete wegens het ontbrekende Plan van Aanpak bovenop.

De uiteindelijke boete hangt af van het toepasselijke normbedrag en de omvang van je bedrijf. Zie deze bedragen daarom als richting voor het risico, niet als één vast tarief voor elke situatie.

Waarom geen RI&E meer kost dan alleen de boete

Een boete is vaak nog maar het begin. Zonder goede RI&E blijven risico’s op de werkvloer minder zichtbaar, waardoor medewerkers onnodig blootstaan aan onveilige of ongezonde situaties. Ontbreken van een RI&E kan leiden tot handhaving door de Arbeidsinspectie. Bij schadeclaims beoordeelt de civiele rechter de omstandigheden van het individuele geval. Eisen van verzekeraars, opdrachtgevers en aanbestedende diensten verschillen per contract of aanbesteding.

Wat minimaal in je RI&E en plan van aanpak moet staan

  • In de RI&E beschrijf je welke werkzaamheden en werkplekken er zijn en welke veiligheids- en gezondheidsrisico’s daarbij horen.
  • Je beoordeelt die risico’s, zodat duidelijk wordt welke punten het zwaarst wegen en waar je als eerste maatregelen moet nemen.
  • In het Plan van Aanpak bij de RI&E zet je per risico welke maatregel nodig is, welke prioriteit die heeft, wie verantwoordelijk is en welke termijn geldt.
  • Medewerkers moeten weten welke risico’s spelen en welke maatregelen en werkafspraken voor hun werk gelden.
  • Toetsing is in beginsel verplicht door een gecertificeerde kerndeskundige of arbodienst, behalve onder meer bij maximaal 25 medewerkers én gebruik van een erkende branche-RI&E, een organisatie met uitsluitend vrijwilligers, of maximaal 40 uur betaald personeel per week. Actualiseren is nodig bij gewijzigde werkzaamheden, na incidenten of wanneer nieuwe inzichten over risico’s ontstaan.

Zo krijg je je RI&E snel op orde

  1. Begin met de grootste risico’s in je organisatie, zodat je eerst de punten aanpakt met de meeste impact op veiligheid en gezondheid.
  2. Kies daarna een passend RI&E-instrument of een brancheaanpak die aansluit op je werkzaamheden.
  3. Bepaal je route: zelf opstellen, een RI&E laten maken, of een bestaande RI&E actualiseren en waar nodig laten toetsen.
  4. Werk meteen door naar een concreet Plan van Aanpak met maatregelen, prioriteiten, verantwoordelijken en deadlines.
  5. Kom je er niet uit, dan kun je op rie-nl online starten met een RI&E inclusief Plan van Aanpak en praktische informatie vinden over opstellen, RI&E laten maken en RI&E-toetsing. Direct doorpakken? RI&E snel regelen.
Pjotr Leijdekkers

Pjotr Leijdekkers

Eigenaar · RIE Nederland

Pjotr Leijdekkers is ondernemer en eigenaar van RIE-NL, ontstaan vanuit de overtuiging dat veel bedrijven worstelen met de complexiteit, kosten en tijdsinvestering van een RI&E. Hij zag dat traditionele RI&E-trajecten vaak onnodig ingewikkeld en duur zijn, waardoor ondernemers het uitstellen of als last ervaren.

Met RIE-NL speelt Pjotr in op deze uitdaging door een goedkope, snelle en eenvoudige digitale RI&E aan te bieden voor bedrijven in Nederland. De aanpak is gebaseerd op een heldere vragenlijst zonder ingewikkeld gedoe en levert automatisch een Plan van Aanpak op. Zo helpt RIE-NL ondernemers om eenvoudig te voldoen aan wet- en regelgeving, zonder dat het hun dagelijkse bedrijfsvoering in de weg zit.