Vanaf hoeveel medewerkers is een RI&E verplicht?
Pjotr Leijdekkers Door Pjotr Leijdekkers
8 min leestijd

Een RI&E is verplicht vanaf het moment dat je werkgever bent en er minimaal 1 werknemer voor je werkt. Het korte antwoord op de vraag vanaf hoeveel medewerkers is een RI&E verplicht, is dus: vanaf 1 medewerker. Daarbij maakt het niet uit of het gaat om een vaste werknemer, tijdelijke kracht, stagiair, uitzendkracht of andere medewerker die onder jouw verantwoordelijkheid werkt. Niet het getal 25 is de drempel voor de verplichting zelf, maar voor bepaalde uitzonderingen rond de toetsing van de RI&E.

Inhoudsopgave

  1. 1Wanneer is een RI&E verplicht?
  2. 2Wat is een RI&E precies?
  3. 3Wie telt mee als medewerker?
  4. 4Geldt de RI&E-verplichting ook bij 25 of minder medewerkers?
  5. 4.1Praktisch verschil bij kleinere organisaties

Belangrijkste punten

  • Een RI&E is verplicht vanaf 1 medewerker.
  • De grens van 25 medewerkers gaat over toetsing, niet over de verplichting zelf.
  • Ook stagiairs, uitzendkrachten en ingehuurd personeel tellen vaak mee als medewerker.
  • Tot en met 25 medewerkers kan toetsing soms vervallen bij gebruik van een erkend branche‑instrument; boven 25 is toetsing vaak verplicht.
  • Houd de RI&E actueel en werk deze bij bij wijzigingen in organisatie, processen of risico’s.

Juist daar ontstaat vaak verwarring. Veel ondernemers denken dat een RI&E pas verplicht is vanaf meerdere werknemers, of dat een RI&E ook voor kleine bedrijven verplicht is. Dat klopt niet. Wel verschillen de regels rondom toetsing, branche-instrumenten en uitvoering per situatie. Hieronder lees je precies wanneer een RI&E verplicht is, wie meetelt als medewerker en welke uitzonderingen relevant zijn.

Wanneer is een RI&E verplicht?

Een RI&E is verplicht voor iedere werkgever met personeel. Zodra er binnen je organisatie arbeid wordt verricht door minimaal 1 werknemer, moet je de arbeidsrisico’s in kaart brengen en vastleggen in een risico-inventarisatie en -evaluatie. Daar hoort ook een Plan van Aanpak bij waarin staat welke maatregelen je neemt, wie daarvoor verantwoordelijk is en binnen welke termijn verbeteringen worden doorgevoerd.

De verplichting geldt in de praktijk dus niet pas vanaf 5, 10 of 25 medewerkers. De vraag hoeveel medewerkers er nodig zijn voor een risicoanalyse is daarom eenvoudig te beantwoorden: 1 is al voldoende. Alleen zelfstandigen zonder personeel vallen in de basis buiten deze verplichting, zolang zij geen personeel in dienst hebben.

Wat is een RI&E precies?

Een RI&E is een document waarin je de gezondheids- en veiligheidsrisico’s binnen je bedrijf inventariseert en beoordeelt. Denk aan fysieke risico’s, werkdruk, gevaarlijke stoffen, machineveiligheid, beeldschermwerk, werken op hoogte of logistieke risico’s. Bij de RI&E hoort altijd een Plan van Aanpak. Daarin leg je vast welke verbetermaatregelen nodig zijn en hoe je die gaat uitvoeren.

De RI&E is daarmee niet alleen wettelijk verplicht, maar ook een praktisch hulpmiddel om veiliger en gezonder te werken. Voor werkgevers is het de basis om risico’s te beheersen en om te laten zien dat zij actief werken aan goede arbeidsomstandigheden.

Wie telt mee als medewerker?

Bij de vraag of een RI&E verplicht is, gaat het niet alleen om vaste werknemers op de loonlijst. Ook andere personen kunnen meetellen als zij onder het gezag of de verantwoordelijkheid van de werkgever werkzaamheden uitvoeren.

  • Werknemers met een vast contract
  • Tijdelijke medewerkers
  • Uitzendkrachten
  • Oproepkrachten
  • Stagiaires
  • Ingeleend personeel
  • Vrijwilligers kunnen in sommige situaties onder de verantwoordelijkheid van een organisatie vallen, maar organisaties die uitsluitend met niet-betaalde vrijwilligers werken hoeven in de regel geen RI&E op te stellen, tenzij er sprake is van gevaarlijke werkzaamheden of vergelijkbare risico’s

Daardoor kan een organisatie al snel onder de RI&E-verplichting vallen, ook als het team klein is. Heb je dus maar 1 medewerker, stagiair of tijdelijke kracht in dienst, dan is het antwoord op de vraag voor wie een RI&E verplicht is in de praktijk meestal: ja.

Geldt de RI&E-verplichting ook bij 25 of minder medewerkers?

Ja, ook met 25 of minder medewerkers is een RI&E verplicht. De grens van 25 medewerkers heeft vooral betekenis voor de manier waarop je de RI&E kunt regelen en of toetsing verplicht is. Kleine organisaties kunnen in sommige gevallen gebruikmaken van een erkend branche-instrument. Als dat instrument voor jouw branche is goedgekeurd en correct wordt gebruikt, kan toetsing soms achterwege blijven.

Dat betekent dus niet dat kleine bedrijven zijn vrijgesteld van de RI&E zelf. De verplichting blijft bestaan. Je moet nog steeds de risico’s inventariseren, evalueren en vastleggen in een RI&E met Plan van Aanpak. Alleen de procedure eromheen kan eenvoudiger zijn dan bij grotere organisaties.

Praktisch verschil bij kleinere organisaties

  • De RI&E blijft verplicht vanaf 1 medewerker
  • Je kunt mogelijk gebruikmaken van een erkende branche-RI&E
  • In sommige gevallen is toetsing dan niet nodig
  • De RI&E moet wel actueel, volledig en passend bij jouw bedrijf zijn

Wat verandert er bij meer dan 25 medewerkers?

Heb je meer dan 25 medewerkers, dan wordt de kans groter dat toetsing van de RI&E verplicht is. In veel situaties moet de RI&E dan worden beoordeeld door een gecertificeerde arbodienst of kerndeskundige. De inhoudelijke verplichting verandert niet - die bestond al vanaf je eerste medewerker - maar de eisen rondom controle en toetsing zijn doorgaans strenger.

Voor grotere organisaties is het extra belangrijk dat de RI&E niet alleen op papier klopt, maar ook aansluit op de dagelijkse praktijk. Naarmate een organisatie groeit, nemen vaak ook de risico’s, functies, werkplekken en processen toe. Daardoor moet de RI&E uitgebreider en specifieker zijn.

Is een RI&E verplicht voor alle werkgevers?

In de basis wel: iedere werkgever met personeel moet een RI&E hebben. Dat geldt voor vrijwel alle branches, van kantoor en retail tot logistiek, horeca, zorg, bouw en productie. De Arbowet kijkt daarbij niet alleen naar de sector, maar vooral naar het werkgeverschap en de aanwezigheid van arbeidsrisico’s. En die zijn er in de praktijk altijd, ook in een kantooromgeving.

De vraag wanneer is een RI&E verplicht kun je daarom het best zo onthouden: zodra jij verantwoordelijk bent voor mensen die voor jouw organisatie werken, moet je de risico’s in kaart brengen. Dat is de kern van de verplichting.

Welke uitzonderingen zijn er?

Hoewel de hoofdregel eenvoudig is, zijn er een paar uitzonderingen en bijzondere situaties die vaak voor verwarring zorgen.

Zelfstandige zonder personeel

Ben je zzp'er en heb je geen personeel in dienst, dan is een RI&E meestal niet verplicht. Zodra je wel werknemers laat werken onder jouw verantwoordelijkheid, verandert dat direct.

Organisaties met beperkt aantal arbeidsuren

In sommige situaties waarbij werknemers samen hooguit 40 uur per week werken, gelden vereenvoudigde regels. Toch is het belangrijk om daar zorgvuldig mee om te gaan. De precieze invulling hangt af van de situatie en van de vraag of een vereenvoudigd instrument mag worden gebruikt.

Vrijwilligersorganisaties

Bij organisaties die uitsluitend met vrijwilligers werken, hoeft in de regel geen RI&E te worden opgesteld. Zeker wanneer sprake is van gevaarlijke werkzaamheden of vergelijkbare risico’s, blijft aandacht voor veiligheid noodzakelijk en kan een RI&E alsnog nodig zijn.

Wanneer is toetsing van een RI&E verplicht?

Toetsing is in veel gevallen verplicht, maar niet altijd. Een veelvoorkomende uitzondering geldt voor bedrijven met maximaal 25 medewerkers die werken met een erkende branche-RI&E. In dat geval kan toetsing soms vervallen. In andere situaties moet de RI&E wel worden getoetst door een gecertificeerde deskundige of arbodienst. Meer weten over wanneer een RI&E moet worden getoetst?

Omdat ondernemers de grens van 25 medewerkers vaak verwarren met de hoofdverplichting, is dit een belangrijk onderscheid:

  • Vanaf 1 medewerker: RI&E verplicht
  • Tot en met 25 medewerkers: soms uitzondering op toetsing mogelijk
  • Meer dan 25 medewerkers: toetsing vaak wel verplicht

De toetsing gaat dus over de controle op de RI&E, niet over het moment waarop de RI&E zelf verplicht wordt.

Wanneer moet je een RI&E actualiseren?

Een RI&E is geen document dat je eenmalig opstelt en daarna laat liggen. De inhoud moet actueel blijven. Verandert er iets in je organisatie, dan moet je beoordelen of de RI&E moet worden aangepast. Denk aan nieuwe werkzaamheden, een verhuizing, andere machines, groei van het personeelsbestand of wijzigingen in processen en functies.

Ook als je al jaren een RI&E hebt, kan die dus verouderd zijn. De Arbeidsinspectie kijkt niet alleen of het document aanwezig is, maar ook of het past bij de werkelijke situatie. Een oude of onvolledige RI&E biedt daarom weinig zekerheid.

Wat gebeurt er als je geen RI&E hebt?

Heb je als werkgever geen RI&E terwijl dat wel verplicht is, dan loop je risico op handhaving door de Nederlandse Arbeidsinspectie. Bij controle moet je kunnen laten zien dat de risico-inventarisatie en -evaluatie aanwezig is, inclusief Plan van Aanpak. Ontbreekt die, dan kan dat leiden tot een waarschuwing of boete.

Daarnaast mis je zonder RI&E een belangrijk stuurmiddel voor veiligheid en gezondheid op de werkvloer. Dat vergroot de kans op ongevallen, uitval en onduidelijkheid over verantwoordelijkheden. De verplichting is dus niet alleen administratief, maar vooral bedoeld om risico’s aantoonbaar te beheersen.

Zelf een RI&E maken of laten opstellen?

Of je een RI&E zelf opstelt of laat uitvoeren, hangt af van de grootte en complexiteit van je organisatie. Bij een klein bedrijf met overzichtelijke risico’s kan een erkend branche-instrument soms voldoende zijn. In andere gevallen is professionele ondersteuning verstandig, zeker als er meerdere functies, locaties of specifieke arbeidsrisico’s zijn. Wil je direct beginnen? Volg het Stappenplan RI&E.

Voor bedrijven die het proces efficiënt en compleet willen regelen, kan het laten maken van een RI&E uitkomst bieden. RIE Nederland ondersteunt hierbij met een complete RI&E inclusief Plan van Aanpak, toetsing waar nodig, jaarlijkse updates en een portal waarin documenten digitaal beschikbaar zijn. Daarmee houd je het proces overzichtelijk en beter actueel.

Veelgestelde vragen

Vanaf hoeveel medewerkers is een RI&E verplicht?

Vanaf 1 medewerker. Zodra je werkgever bent en er minimaal 1 werknemer voor je werkt, is een RI&E verplicht.

Is een RI&E verplicht voor alle werkgevers?

Ja, in principe voor alle werkgevers met personeel. De rechtsvorm of branche verandert daar meestal niets aan.

Hoeveel medewerkers zijn er nodig voor een risicoanalyse?

Voor een RI&E heb je geen groot team nodig. Ook met 1 medewerker moet je al een risico-inventarisatie en -evaluatie hebben.

Geldt een stagiair ook als medewerker voor de RI&E?

Ja, stagiaires vallen in de praktijk vaak ook onder de reikwijdte van de RI&E-verplichting, omdat je als werkgever verantwoordelijk bent voor een veilige werkplek.

Is een RI&E verplicht bij 25 medewerkers of minder?

Ja. Ook bij 25 of minder medewerkers is een RI&E verplicht. Alleen voor toetsing kunnen andere regels gelden.

Wanneer is een verdiepende RI&E verplicht?

Voor bepaalde specifieke risico’s schrijft de wet een nadere of verdiepende RI&E voor, zoals bijvoorbeeld blootstelling aan gevaarlijke stoffen of psychosociale arbeidsbelasting.

Moet een RI&E altijd getoetst worden?

Nee, niet altijd. Bedrijven met maximaal 25 medewerkers kunnen in sommige gevallen een uitzondering hebben als zij een erkende branche-RI&E gebruiken. In veel andere situaties is toetsing wel verplicht.

Is een zzp'er verplicht om een RI&E te hebben?

Meestal niet, zolang er geen personeel in dienst is. Zodra er werknemers onder jouw verantwoordelijkheid werken, kan die verplichting wel ontstaan.

Gerelateerde artikelen

Pjotr Leijdekkers

Pjotr Leijdekkers

Eigenaar · RIE Nederland

Pjotr Leijdekkers is ondernemer en eigenaar van RIE-NL, ontstaan vanuit de overtuiging dat veel bedrijven worstelen met de complexiteit, kosten en tijdsinvestering van een RI&E. Hij zag dat traditionele RI&E-trajecten vaak onnodig ingewikkeld en duur zijn, waardoor ondernemers het uitstellen of als last ervaren.

Met RIE-NL speelt Pjotr in op deze uitdaging door een goedkope, snelle en eenvoudige digitale RI&E aan te bieden voor bedrijven in Nederland. De aanpak is gebaseerd op een heldere vragenlijst zonder ingewikkeld gedoe en levert automatisch een Plan van Aanpak op. Zo helpt RIE-NL ondernemers om eenvoudig te voldoen aan wet- en regelgeving, zonder dat het hun dagelijkse bedrijfsvoering in de weg zit.