Wie mag een RI&E toetsen?
Pjotr Leijdekkers Door Pjotr Leijdekkers
8 min leestijd

Een RI&E mag niet door zomaar iedereen worden getoetst. In de meeste gevallen moet de toetsing plaatsvinden door een gecertificeerde arbodienst of een kerndeskundige. Denk daarbij aan een arbeidshygiënist, veiligheidskundige, bedrijfsarts of A&O-deskundige. De kern is dat de toets onafhankelijk en deskundig moet gebeuren, zodat duidelijk is of jouw RI&E en Plan van Aanpak volledig, betrouwbaar en bruikbaar zijn.

Inhoudsopgave

  1. 1Wie mogen een RI&E toetsen?
  2. 2Wat doet een toetsende deskundige precies?
  3. 3Wanneer moet je een RI&E laten toetsen?
  4. 4Wanneer is toetsing van de RI&E niet verplicht?
  5. 5Kan ik zelf een RI&E opstellen?

Belangrijkste punten

  • Toetsing van de RI&E gebeurt door een gecertificeerde arbodienst of bevoegde kerndeskundige (arbeidshygiënist, HVK, bedrijfsarts, A&O).
  • Toetsing is een inhoudelijke kwaliteitscontrole van de RI&E en het Plan van Aanpak; geen formaliteit.
  • Uitzondering: soms geen toetsing bij erkend branche‑instrument en maximaal 25 medewerkers (mits aan voorwaarden voldaan).
  • Een RI&E kun je vaak zelf opstellen; toetsen vereist doorgaans een onafhankelijke, bevoegde deskundige.
  • Kies een deskundige met juiste certificering en branche-ervaring; de toetsing omvat altijd ook het Plan van Aanpak.

Voor veel werkgevers is vooral de vervolgvraag belangrijk: moet ik mijn RI&E altijd laten toetsen? Het antwoord is nee. Er bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld voor kleinere organisaties die werken met een erkend branche-instrument. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen te weten wie RI&E mogen toetsen, maar ook wanneer een RI&E moet worden getoetst en wanneer niet. Vraag je je daarnaast af wat het toetsen van een RI&E kost? Dan weet je direct waar je aan toe bent.

Wie mogen een RI&E toetsen?

De toetsing van een RI&E mag worden uitgevoerd door een gecertificeerde arbodienst of door een gecertificeerde kerndeskundige. Dat zijn de partijen die volgens de arbowetgeving de inhoud van de RI&E en het Plan van Aanpak mogen beoordelen.

Onder kerndeskundigen vallen doorgaans de volgende deskundigen:

  • hogere veiligheidskundige
  • arbeidshygiënist
  • bedrijfsarts
  • arbeids- en organisatiedeskundige

Deze deskundigen beoordelen niet alleen of risico's zijn benoemd, maar ook of de RI&E past bij de werkelijke situatie binnen jouw organisatie. Daarbij kijken zij bijvoorbeeld naar de werkzaamheden, de werkplekken, gebruikte machines of middelen en de maatregelen die je in het Plan van Aanpak hebt opgenomen.

Wat doet een toetsende deskundige precies?

Een toetsing is meer dan een snelle controle van een document. De deskundige beoordeelt of jouw RI&E compleet is en of de beschreven risico's logisch aansluiten op het werk dat in jouw bedrijf wordt uitgevoerd. Ook kijkt de deskundige of het Plan van Aanpak voldoende concreet is.

In de praktijk let een toetsende partij vaak op deze punten:

  • of alle relevante arbeidsrisico's zijn meegenomen
  • of de risico-inschatting realistisch en actueel is
  • of wettelijke verplichtingen en richtlijnen juist zijn toegepast
  • of de maatregelen in het Plan van Aanpak passend en uitvoerbaar zijn
  • of termijnen, prioriteiten en verantwoordelijkheden duidelijk zijn vastgelegd

Afhankelijk van de organisatie kan een toetsing bestaan uit dossierbeoordeling, aanvullende vragen, een gesprek of een bezoek aan de werkplek. Vooral bij bedrijven met meerdere locaties, verschillende functies of verhoogde veiligheidsrisico's is die extra inhoudelijke controle belangrijk.

Wanneer moet je een RI&E laten toetsen?

In veel gevallen is toetsing verplicht. De hoofdregel is dat jouw RI&E en Plan van Aanpak getoetst moeten worden door een gecertificeerde deskundige of arbodienst. Daarmee wordt gecontroleerd of je als werkgever daadwerkelijk voldoet aan de eisen van de Arbowet.

Toch geldt die verplichting niet voor iedere organisatie op dezelfde manier. Of je een RI&E moet laten toetsen, hangt onder meer af van:

  • het aantal medewerkers binnen je organisatie
  • het gebruik van een erkend branche RI&E-instrument
  • de vraag of jouw situatie binnen een wettelijke uitzondering valt

Vooral mkb-bedrijven twijfelen hier vaak over. Juist daarom is het verstandig om vooraf te laten controleren of jouw organisatie onder een uitzondering valt. Zo voorkom je dat je onterecht denkt dat toetsing niet nodig is.

Wanneer is toetsing van de RI&E niet verplicht?

Er zijn uitzonderingen op de toetsingsplicht. Een bekende uitzondering geldt voor bedrijven met 25 of minder werknemers die gebruikmaken van een erkend branche-instrument. In dat geval hoeft de RI&E vaak niet apart getoetst te worden, mits het instrument correct is gebruikt en jouw bedrijf echt binnen die branche valt.

Bedrijven die uitsluitend met vrijwilligers werken en geen gevaarlijke stoffen of activiteiten hebben, zijn vrijgesteld van de RI&E en dus ook van toetsing.

Belangrijk is dat een uitzondering alleen geldt als je aan alle voorwaarden voldoet. Werk je met een branche-RI&E die niet erkend is, niet meer erkend was op het moment van afronden, of niet goed aansluit op jouw branche, dan kan toetsing alsnog verplicht zijn.

Kan ik zelf een RI&E opstellen?

Ja, je kunt in veel gevallen zelf een RI&E opstellen. De werkgever blijft verantwoordelijk voor de inhoud, maar de uitvoering gebeurt in de praktijk vaak samen met de preventiemedewerker, leidinggevenden of medewerkers die de werkvloer goed kennen.

Zelf een RI&E opstellen betekent alleen niet automatisch dat je deze ook zelf mag toetsen. Dat zijn twee verschillende stappen. Een organisatie kan prima intern de RI&E maken, maar daarna alsnog verplicht zijn om deze extern of onafhankelijk te laten toetsen door een bevoegde deskundige. Wil je het proces stap-voor-stap doorlopen, gebruik dan ons stappenplan voor het uitvoeren en laten toetsen van de RI&E.

Dat verschil is belangrijk. Wie zoekt op "wie mag een RI&E toetsen" bedoelt vaak eigenlijk ook: kan ik alles zelf doen? Het antwoord is dus: opstellen vaak wel, toetsen lang niet altijd.

Kan een bedrijfsarts mijn RI&E toetsen?

Ja, een bedrijfsarts kan een RI&E toetsen, mits deze optreedt als bevoegde kerndeskundige binnen de wettelijke kaders. Een bedrijfsarts is een van de deskundigen die voor RI&E-toetsing in beeld kan zijn.

Of een bedrijfsarts in jouw situatie de meest logische keuze is, hangt af van de risico's binnen je organisatie. Bij fysieke belasting, verzuim, psychosociale arbeidsbelasting of gezondheidskundige risico's kan dat passend zijn. Bij meer technische of veiligheidskundige risico's ligt toetsing door bijvoorbeeld een hogere veiligheidskundige of arbeidshygiënist soms meer voor de hand.

Wat zijn de eisen voor een RI&E?

Een RI&E moet aansluiten op de echte werksituatie binnen jouw bedrijf. Het document moet inzicht geven in de risico's voor veiligheid, gezondheid en welzijn van medewerkers. Daar hoort altijd een Plan van Aanpak bij waarin staat welke maatregelen je neemt, binnen welke termijn en met welke prioriteit.

Een goede RI&E voldoet in ieder geval aan deze basis:

  • de risico's zijn herkenbaar en volledig in kaart gebracht
  • de inhoud past bij de werkzaamheden, functies en locaties
  • bijbehorende maatregelen zijn concreet uitgewerkt
  • het Plan van Aanpak bevat planning en opvolging
  • de RI&E is actueel en wordt aangepast bij veranderingen

Verandert er iets binnen je organisatie, zoals nieuwe machines, andere processen, extra locaties of nieuwe functies, dan moet ook de RI&E worden bijgewerkt. Soms is daarna opnieuw toetsing nodig.

Hoe weet je of een deskundige bevoegd is om te toetsen?

Niet iedere adviseur of veiligheidsprofessional mag automatisch een RI&E toetsen. Het gaat om gecertificeerde deskundigheid. Controleer daarom altijd of je werkt met een erkende arbodienst of met een kerndeskundige die bevoegd is om deze taak uit te voeren.

Let daarbij op:

  • de juiste deskundigheidsrichting voor jouw type risico's
  • actuele certificering of registratie
  • ervaring met jouw branche of soort organisatie
  • een werkwijze waarbij ook het Plan van Aanpak wordt meegenomen

Voor werkgevers is vooral de combinatie van bevoegdheid en praktijkkennis relevant. Een formeel bevoegde partij moet jouw werkprocessen ook goed genoeg begrijpen om zinvolle feedback te geven op de inhoud van de RI&E.

Veelgemaakte misverstanden over RI&E toetsen

Een preventiemedewerker mag altijd zelf toetsen

Nee. Een preventiemedewerker mag vaak wel een belangrijke rol spelen bij het opstellen van de RI&E, maar mag deze niet automatisch zelf toetsen. Alleen als intern een bevoegde kerndeskundige aanwezig is, kan toetsing intern plaatsvinden.

Elke branche RI&E is automatisch vrijgesteld van toetsing

Ook dat klopt niet. Alleen een erkend branche-instrument kan onder voorwaarden leiden tot een uitzondering. Bovendien moet jouw organisatie daadwerkelijk binnen die branche vallen en moet het instrument correct zijn toegepast.

Toetsing is een formaliteit

Een RI&E-toetsing is juist bedoeld als inhoudelijke kwaliteitscontrole. Als risico's ontbreken of maatregelen te algemeen zijn geformuleerd, kan dat gevolgen hebben voor de bruikbaarheid van je RI&E en voor je naleving van de Arbowet.

Praktisch overzicht: wie mag een RI&E toetsen?

Partij Mag toetsen? Toelichting
Gecertificeerde arbodienst Ja Mag RI&E en Plan van Aanpak toetsen binnen de wettelijke kaders.
Arbeidshygiënist Ja Kan als kerndeskundige bevoegd zijn voor toetsing.
Hogere veiligheidskundige Ja Geschikt bij veiligheidskundige en technische risico's.
Bedrijfsarts Ja Kan als kerndeskundige de RI&E toetsen.
A&O-deskundige Ja Kan als kerndeskundige betrokken zijn bij toetsing.
Preventiemedewerker Niet standaard Mag meestal wel meewerken aan opstellen, maar niet automatisch toetsen.
Werkgever zelf Niet standaard Mag vaak opstellen, maar toetsing mag alleen als aan de deskundigheidseisen is voldaan.

Hulp nodig bij een complete, getoetste RI&E?

Wil je zeker weten of jouw RI&E getoetst moet worden, of wil je het hele traject in één keer goed regelen? RIE Nederland ondersteunt werkgevers met complete RI&E-trajecten inclusief Plan van Aanpak en toetsing wanneer dat nodig is. Dat is vooral praktisch voor mkb-bedrijven die snel, duidelijk en zonder onnodig gedoe aan de wettelijke verplichtingen willen voldoen. Kies desgewenst voor een getoetste RI&E inclusief plan van aanpak voor een compleet en conform traject.

Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het document zelf, maar ook naar de toepasbaarheid in jouw organisatie. Zo werk je met een RI&E die niet alleen op papier klopt, maar ook echt bruikbaar is voor veilig en gezond werken. Ter voorbereiding kan ook een checklist voor een succesvolle RI&E-toetsing handig zijn.

Veelgestelde vragen

Wie mag een RI&E toetsen volgens de wet?

Dat mag in de meeste gevallen een gecertificeerde arbodienst of een bevoegde kerndeskundige, zoals een arbeidshygiënist, hogere veiligheidskundige, bedrijfsarts of A&O-deskundige.

Wie mogen RI&E toetsen binnen een klein bedrijf?

Ook bij een klein bedrijf gelden dezelfde regels. Alleen als je onder een wettelijke uitzondering valt, bijvoorbeeld bij gebruik van een erkende branche-RI&E en maximaal 25 werknemers, kan toetsing soms vervallen.

Kan ik zelf mijn RI&E toetsen?

Meestal niet. Je kunt de RI&E vaak wel zelf opstellen, maar voor toetsing is doorgaans een bevoegde en onafhankelijke deskundige nodig.

Kan een bedrijfsarts mijn RI&E toetsen?

Ja, een bedrijfsarts kan als kerndeskundige een RI&E toetsen. Of dat de beste keuze is, hangt af van de aard van de risico's binnen jouw organisatie.

Wat als ik een erkend branche-instrument gebruik?

Dan kan een uitzondering op de toetsingsplicht gelden, maar alleen als jouw bedrijf binnen de branche valt, het instrument erkend is en je aan de overige voorwaarden voldoet.

Moet het Plan van Aanpak ook worden meegenomen bij de toetsing?

Ja. De toetsing gaat niet alleen over de RI&E zelf, maar ook over het Plan van Aanpak.

Hoe vaak moet een RI&E opnieuw worden getoetst?

Er is geen vaste algemene termijn voor elke organisatie. Actualiseer de RI&E bij belangrijke veranderingen in werkzaamheden, locaties, middelen of risico's; in zulke situaties kan nieuwe toetsing nodig zijn.

Gerelateerde artikelen

Pjotr Leijdekkers

Pjotr Leijdekkers

Eigenaar · RIE Nederland

Pjotr Leijdekkers is ondernemer en eigenaar van RIE-NL, ontstaan vanuit de overtuiging dat veel bedrijven worstelen met de complexiteit, kosten en tijdsinvestering van een RI&E. Hij zag dat traditionele RI&E-trajecten vaak onnodig ingewikkeld en duur zijn, waardoor ondernemers het uitstellen of als last ervaren.

Met RIE-NL speelt Pjotr in op deze uitdaging door een goedkope, snelle en eenvoudige digitale RI&E aan te bieden voor bedrijven in Nederland. De aanpak is gebaseerd op een heldere vragenlijst zonder ingewikkeld gedoe en levert automatisch een Plan van Aanpak op. Zo helpt RIE-NL ondernemers om eenvoudig te voldoen aan wet- en regelgeving, zonder dat het hun dagelijkse bedrijfsvoering in de weg zit.