RI&E-toetsing vs certificering

RI&E-toetsing en certificering worden vaak door elkaar gehaald, terwijl ze iets anders doen. Toetsing betekent dat een gecertificeerde arbokerndeskundige, of een arbodienst die deze toetsing verzorgt, beoordeelt of je RI&E en Plan van Aanpak inhoudelijk op orde zijn. De Arbowet kent geen algemeen ‘RI&E-certificaat’ voor organisaties. Met certificering kan daarom bijvoorbeeld certificering van een arbomanagementsysteem, zoals ISO 45001, of certificering van de arbokerndeskundige worden bedoeld.

Voor veel organisaties is toetsing vooral een wettelijke vraag. Daarnaast spelen in de praktijk ook de certificering van de arbokerndeskundige en de erkenning van branche-instrumenten. Vrijwillige certificering, zoals ISO 45001, kan een aparte keuze zijn, maar vervangt de RI&E, het Plan van Aanpak en het actueel houden daarvan niet. Hieronder zie je waar deze begrippen in het RI&E-proces passen, wanneer RI&E-toetsing nodig is en hoe je bepaalt wat het best bij jouw organisatie past.

Waar zit het verschil in de praktijk?

Welke 3 stappen horen bij een RI&E?

1. Inventariseer de risico’s in je organisatie, werkprocessen en functies en leg ook vast welke maatregelen al zijn genomen.
2. Beoordeel die risico’s en bepaal de prioriteiten.
3. Werk dit uit in een Plan van Aanpak met maatregelen, termijnen en verantwoordelijkheden.

Toetsing is een aparte wettelijke verplichting als geen uitzondering geldt, en je moet de RI&E zo vaak als nodig actualiseren.

Wanneer is toetsing verplicht en wat als je je RI&E zelf opstelt?

In veel situaties is een externe toetsing van de RI&E verplicht. Uitzonderingen gelden voor organisaties die uitsluitend met vrijwilligers werken, organisaties met betaald personeel dat in totaal maximaal 40 uur per week werkt, en bedrijven met 25 of minder medewerkers die een erkend branche-RI&E-instrument gebruiken dat op hun situatie van toepassing is. In andere gevallen is toetsing verplicht. Een RI&E zelf opstellen mag in principe, en ook werken met een branche-instrument kan prima zijn, maar dat betekent niet automatisch dat toetsing vervalt.

Kijk daarom altijd naar drie praktische punten: hoeveel medewerkers je hebt, of je een erkend instrument gebruikt dat echt bij jouw sector past, en of jouw situatie onder een uitzondering valt. Actualiseer je RI&E zo vaak als nodig is, bijvoorbeeld als werkmethoden of arbeidsomstandigheden veranderen en daardoor nieuwe risico’s ontstaan, zoals bij een nieuwe machine, grondstof of locatie. Verandert alleen de personeelsomvang, beoordeel dan of dat de risico’s verandert of gevolgen heeft voor een uitzondering op de toetsingsplicht. Lees meer over Wanneer is RI&E-toetsing verplicht?

Wat houdt een RI&E-toetsing concreet in?

• Volledigheid en actualiteit: er wordt gekeken of alle relevante risico’s zijn opgenomen en of de RI&E nog past bij de huidige werksituatie.
• Risico-inschatting: de toetser beoordeelt of risico’s goed zijn gewogen en of belangrijke onderwerpen niet te licht of juist te zwaar zijn ingeschat.
• Plan van Aanpak: ook de kwaliteit, haalbaarheid en uitvoerbaarheid van de maatregelen tellen mee.
• Gecertificeerde uitvoerder en resultaat: laat de toetsing, wanneer die verplicht is, uitvoeren door een gecertificeerde arbokerndeskundige of via een arbodienst die deze toetsing verzorgt. De kerndeskundige beoordeelt of de RI&E volledig en betrouwbaar is en brengt advies uit aan de werkgever. Leg vooraf vast welk RI&E-toetsingsrapport of welke correctieronde je krijgt. Bekijk ook welke documenten je nodig hebt voor RI&E-toetsing.

Wat voegt certificering extra toe?

De Arbowet kent geen algemeen ‘RI&E-certificaat’ voor organisaties. Met certificering kan daarom iets anders worden bedoeld, zoals certificering van de arbokerndeskundige of vrijwillige certificering van een arbomanagementsysteem, bijvoorbeeld ISO 45001.

Zo’n vrijwillige certificering kan interessant zijn als opdrachtgevers, aanbestedingen of je eigen managementdoelen daarom vragen. Ze vervangt nooit de RI&E, het Plan van Aanpak, noodzakelijke actualisaties of verplichte toetsing.

Hoe loopt een certificeringstraject meestal?

• Intake en planning: eerst wordt bepaald welke regeling wordt gevolgd en wat de scope is.
• Documentbeoordeling: afhankelijk van de regeling worden relevante documenten vooraf bekeken.
• Audit of bedrijfsbezoek: als de gekozen regeling dat vraagt, wordt ook de praktijk beoordeeld.
• Rapportage en eventuele verbeteracties: bevindingen kunnen leiden tot aanpassingen.
• Afgifte en opvolging: alleen als de gekozen regeling daarin voorziet, kan daarna een certificaat volgen met herbeoordelingen volgens die regeling.

Wat kost een RI&E-toets?

Voor een RI&E-toets bestaat geen vaste standaardprijs. Tarieven verschillen tussen arbodiensten en arbodeskundigen, dus vraag altijd een gespecificeerde offerte aan met de scope van de toetsing. Let ook op wat er gebeurt als de RI&E moet worden aangepast of opnieuw beoordeeld.

Vergelijk offertes daarom vooral op inhoud: wat zit erin, krijg je een duidelijke beoordeling of advies, zijn correctierondes inbegrepen en wat is de verwachte doorlooptijd? Aanbieders voor RI&E-toetsing vergelijken.

Welke route past het best bij jouw organisatie?

• Kies voor toetsing als je vooral zekerheid wilt dat je bestaande RI&E en Plan van Aanpak inhoudelijk op orde zijn, of als jouw situatie om toetsing vraagt.
• Kies alleen voor een concreet benoemde vrijwillige certificeringsregeling, zoals ISO 45001, als opdrachtgevers, aanbestedingen of je eigen managementdoelen daarom vragen.
• Weeg mee hoe vaak je organisatie verandert, hoe complex je risico’s zijn en of je extern bewijs nodig hebt richting opdrachtgevers of andere partijen. Voor de inspectie blijven vooral de RI&E, het Plan van Aanpak en waar nodig de toetsing van belang. Lees ook: Arbeidsinspectie en RI&E-toetsing: wat moet je weten.
• Wil je daarna verder verdiepen, kijk dan op deze site naar informatie over het actualiseren van je RI&E, het advies na toetsing, vrijwillige certificeringsregelingen en getoetste RI&E inclusief plan van aanpak.