Arbodienst of RI&E-specialist: wie schakel je in?

Het korte antwoord: een arbodienst en een RI&E-specialist vervangen elkaar niet. Ze hebben ieder een andere rol binnen je arbobeleid. Denk je aan bredere, doorlopende ondersteuning rond arbo en verzuim, dan kom je meestal uit bij een arbodienst. Een gecertificeerde arbodienst is daarbij de gebruikelijke route bij de vangnetregeling, maar bij een maatwerkregeling kun je ook losse kerndeskundigen, zoals een zelfstandig bedrijfsarts, inhuren of combineren. Wil je juist je RI&E opstellen, verbeteren of actualiseren, dan ligt ondersteuning door een RI&E-adviseur of -specialist meer voor de hand. Moet je RI&E worden getoetst, dan gebeurt dat door een gecertificeerde arbodienst of bevoegde gecertificeerde kerndeskundige. In de praktijk heb je soms allebei nodig, omdat de RI&E de basis van je arbobeleid vormt, maar niet al je arboverplichtingen afdekt. Twijfel je welke partij past? Lees hoe je een RI&E-dienstverlener kiest. Ook als je een externe partij inschakelt, blijf je als werkgever zelf verantwoordelijk voor het opstellen, actueel houden en uitvoeren van de RI&E en het plan van aanpak.

Waarom de RI&E de basis is van je arbobeleid

De RI&E, voluit risico-inventarisatie en -evaluatie, is het wettelijke vertrekpunt om risico’s voor veiligheid en gezondheid in beeld te brengen als je werknemers in dienst hebt. Je bent als werkgever in beginsel verplicht een RI&E met plan van aanpak te hebben. Je brengt ermee in kaart waar medewerkers tijdens het werk mee te maken krijgen en welke risico’s prioriteit hebben.

In de praktijk gaat dat over thema’s als werkdruk, fysieke belasting, gevaarlijke stoffen en algemene arbeidsomstandigheden. Bij een RI&E hoort ook een plan van aanpak: daarin leg je vast welke maatregelen nodig zijn en binnen welke termijn je die uitvoert. Het benoemen van een eigenaar en prioriteiten is praktisch sterk aan te raden.

Daarmee is een RI&E meer dan een verplicht document. Een goede en actuele RI&E helpt arbeidsrisico’s in kaart te brengen en maatregelen te plannen om die risico’s weg te nemen of te verkleinen. Ook laat je ermee zien dat je verantwoordelijkheid neemt voor veilig en gezond werken binnen je organisatie.

Arbodienst, bedrijfsarts en RI&E-specialist: dit zijn de verschillen

Kort gezegd: de arbodienst ondersteunt breed, de bedrijfsarts is de medische professional, en een RI&E-adviseur of -specialist kan ondersteunen bij arbeidsrisico’s en het plan van aanpak.

Je vraag gaat verder dan alleen de RI&E

• Je zoekt geen eenmalige inventarisatie, maar structurele ondersteuning bij arbozaken.
• Je hebt ook vragen over verzuimbegeleiding of de inzet van een bedrijfsarts.
• Je wilt één partij die meerdere arbo-onderdelen coördineert en bewaakt.
• De RI&E blijft belangrijke input, maar is niet het enige onderwerp waarvoor je hulp nodig hebt.

Je RI&E ontbreekt, is verouderd of blijft liggen

• Er is intern te weinig tijd of arbo-kennis om de RI&E goed op te pakken.
• Je huidige RI&E is onvolledig, verouderd of het plan van aanpak blijft in de la liggen.
• Je organisatie is veranderd, heeft meerdere vestigingen of kent sectorspecifieke risico’s die extra verdieping vragen.
• Een RI&E-adviseur of -specialist kan meedenken, de RI&E voorbereiden of helpen uitvoeren: van risico’s in kaart brengen tot medewerkers betrekken, prioriteiten stellen en maatregelen uitwerken. Je blijft als werkgever zelf verantwoordelijk voor het opstellen, actueel houden en uitvoeren van de RI&E en het plan van aanpak. Lees ook wie is verantwoordelijk voor de RI&E binnen je organisatie.

Ga je uitbesteden? Gebruik dan de checklist voor het uitbesteden aan een RI&E‑leverancier.

Opstellen is stap één: toetsen, plan van aanpak en actualiseren volgen daarna

Een RI&E-traject bestaat uit meer dan alleen het invullen of opstellen van een document. Eerst breng je risico’s in kaart, daarna kijk je wanneer een RI&E getoetst moet worden (en door wie), en vervolgens moet je de uitkomsten vertalen naar concrete maatregelen. Toetsing is meestal verplicht. Een belangrijke uitzondering geldt voor organisaties met maximaal 25 werknemers die een erkend branche-RI&E-instrument gebruiken. Ook voor organisaties waar alle werknemers samen maximaal 40 uur per week werken, geldt een uitzondering. Die stappen horen bij elkaar, maar zijn niet hetzelfde.

Als toetsing aan de orde is, laat je de RI&E en het plan van aanpak toetsen door een gecertificeerde arbodienst of een bevoegde gecertificeerde kerndeskundige. Dan wordt gekeken of de inventarisatie volledig, betrouwbaar en actueel is en of het plan van aanpak logisch aansluit op de gevonden risico’s. De toets resulteert in advies; het is geen formele goedkeuring. Daarmee voorkom je dat je wel een document hebt, maar nog steeds onvoldoende grip op de praktijk.

De echte waarde ontstaat pas als maatregelen een eigenaar, planning en opvolging krijgen. Zonder die stap verandert er weinig op de werkvloer. Daarnaast moet je de RI&E actueel houden. Veranderen processen, werkplekken, materialen, locaties, functies of andere risico’s, dan is het slim om je RI&E opnieuw tegen het licht te houden en waar nodig bij te werken.

Welke RI&E-aanpak past bij je organisatie?

Niet iedere organisatie heeft dezelfde aanpak nodig. Daarom zie je bij rie-nl ook verschillende routes terug, van werken met een branche-RI&E tot laten maken, laten toetsen of hulp krijgen bij het plan van aanpak.

• Zelf doen: past vooral als je situatie overzichtelijk is, je genoeg tijd hebt en je met een passend RI&E-instrument goed uit de voeten kunt. Een erkend branche-RI&E-instrument is vooral relevant omdat organisaties met maximaal 25 werknemers daarmee onder voorwaarden zijn vrijgesteld van de toetsingsplicht.
• Samen doen: handig als je zelf veel wilt oppakken, maar wel wilt sparren over risico’s, prioriteiten en het plan van aanpak.
• RI&E laten maken: logisch als interne kennis of tijd ontbreekt, of als je organisatie complexer is door meerdere locaties of zwaardere risico’s.
• Alleen laten toetsen en actualiseren: geschikt als je RI&E er al ligt, maar controle of een update nodig heeft door veranderingen in de organisatie.

Vraag je meerdere voorstellen op, bekijk dan RI&E‑offertes vergelijken: prijzen en voorwaarden.

Twijfel je over prijsmodellen? Lees vaste prijs of uurtarief voor RI&E: voor- en nadelen.