Is RI&E toetsing verplicht?
Pjotr Leijdekkers Door Pjotr Leijdekkers
6 min leestijd

Ja, RI&E toetsing is in veel gevallen verplicht, maar niet altijd. Of een RI&E getoetst moet worden, hangt vooral af van het aantal medewerkers en van het soort RI&E-instrument dat je gebruikt. Voor veel werkgevers is dit precies de vraag waar onduidelijkheid over ontstaat: is een RI&E wettelijk verplicht, en geldt dat dan ook voor de toetsing? Op deze pagina lees je kort en duidelijk wanneer RI&E toetsing verplicht is, welke uitzondering er bestaat en wat je moet regelen om aan de Arbowet te voldoen.

Inhoudsopgave

  1. 1Wanneer is RI&E toetsing verplicht?
  2. 2Wanneer is RI&E toetsing niet verplicht?
  3. 3Is een RI&E wettelijk verplicht?
  4. 4Wie mag een RI&E toetsen?
  5. 5Hoe weet je of jouw organisatie onder de uitzondering valt?

Belangrijkste punten

  • RI&E is verplicht voor werkgevers; toetsing is in de meeste gevallen óók verplicht.
  • Uitzondering: maximaal 25 medewerkers én gebruik van een erkend branche RI&E‑instrument.
  • Toetsing gebeurt door een gecertificeerde arbodienst of bevoegde kerndeskundige.
  • Zonder (verplicht) getoetste RI&E loop je risico op boetes en onveilige situaties.
  • De toetsing beoordeelt ook het Plan van Aanpak op volledigheid en uitvoerbaarheid.

Wanneer is RI&E toetsing verplicht?

Een RI&E moet in principe worden getoetst door een gecertificeerde arbodeskundige of arbodienst. Die toetsing is verplicht als jouw organisatie niet onder een wettelijke uitzondering valt. In de praktijk betekent dit dat toetsing meestal verplicht is voor werkgevers met meer dan 25 medewerkers. Ook bij kleinere organisaties kan toetsing verplicht blijven als er geen erkend branche-instrument wordt gebruikt.

De hoofdregel is dus eenvoudig: heb je personeel, dan is een RI&E verplicht. En in de meeste situaties geldt ook dat de RI&E getoetst moet worden. Alleen in een specifieke uitzonderingssituatie mag je de RI&E zonder verplichte toetsing gebruiken. Lees ook: wanneer moet een RI&E worden getoetst.

Wanneer is RI&E toetsing niet verplicht?

RI&E toetsing is meestal niet verplicht als je aan beide voorwaarden hieronder voldoet:

  • je hebt 25 of minder medewerkers;
  • je gebruikt een erkend branche RI&E-instrument.

Voldoe je maar aan één van deze twee punten, dan is toetsing in de regel alsnog verplicht. Een kleine organisatie zonder erkend branche-instrument kan dus niet automatisch uitgaan van vrijstelling. Andersom geldt ook dat een organisatie met meer dan 25 medewerkers de RI&E niet toetsingsvrij kan maken door alleen een branche-instrument te gebruiken.

Is een RI&E wettelijk verplicht?

Ja, een RI&E is wettelijk verplicht voor werkgevers met personeel. In de RI&E breng je de risico’s voor veiligheid, gezondheid en welzijn in kaart. Daarbij hoort ook een Plan van Aanpak waarin staat welke maatregelen je neemt, wie daarvoor verantwoordelijk is en binnen welke termijn dat gebeurt.

De verplichting volgt uit de Arbowet. Die wet verplicht werkgevers om arbeidsrisico’s systematisch te inventariseren en te beoordelen. De RI&E is dus geen vrijblijvende administratie, maar een vast onderdeel van goed arbobeleid. De toetsing is een verplichte, onafhankelijke beoordeling door een deskundige om te controleren of de RI&E correct is opgesteld.

Wie mag een RI&E toetsen?

Een RI&E mag niet zomaar door iedereen worden getoetst. Als toetsing verplicht is, moet dat gebeuren door een gecertificeerde arbodeskundige of arbodienst. Denk daarbij aan een kerndeskundige die bevoegd is om te beoordelen of de RI&E volledig, actueel en passend is voor jouw organisatie.

Bij die toetsing wordt onder meer gekeken naar:

  • of de risico’s goed in kaart zijn gebracht;
  • of het Plan van Aanpak compleet is;
  • of de voorgestelde maatregelen logisch en uitvoerbaar zijn;
  • of de RI&E aansluit op de werkelijke situatie binnen het bedrijf.

Hoe weet je of jouw organisatie onder de uitzondering valt?

Twijfel je of RI&E toetsing verplicht is voor jouw bedrijf? Controleer dan deze drie punten:

  1. Heb je personeel in dienst?
  2. Heb je 25 of minder medewerkers?
  3. Werk je met een erkend branche RI&E-instrument?

Is het antwoord op alle drie ja, dan is toetsing vaak niet verplicht. Zodra je boven de 25 medewerkers uitkomt of een niet-erkende RI&E gebruikt, is toetsing doorgaans wel verplicht. Juist bij groeiende mkb-bedrijven gaat dit vaak mis, omdat een RI&E ooit goed was ingericht maar later niet meer aansluit op de actuele situatie.

Praktisch overzicht: is RI&E toetsing verplicht in jouw situatie?

Situatie RI&E verplicht Toetsing verplicht
Je hebt personeel en meer dan 25 medewerkers Ja Ja
Je hebt personeel, 25 of minder medewerkers en gebruikt een erkend branche-instrument Ja Meestal nee
Je hebt personeel, 25 of minder medewerkers en gebruikt geen erkend branche-instrument Ja Ja
Je hebt geen personeel Niet in de standaard werkgeverssituatie Niet van toepassing

Wat gebeurt er als je geen geldige RI&E hebt?

Als je geen RI&E hebt, of wel een RI&E maar zonder verplichte toetsing, kun je problemen krijgen bij controle door de Nederlandse Arbeidsinspectie. Ook loop je intern risico, omdat belangrijke arbeidsrisico’s mogelijk niet goed zijn vastgelegd of aangepakt.

Gevolgen kunnen onder meer zijn:

  • een waarschuwing of vordering om de RI&E alsnog op orde te brengen;
  • een boete als de RI&E ontbreekt of niet voldoet;
  • extra risico bij ongevallen of verzuim;
  • onduidelijkheid over maatregelen, verantwoordelijkheden en termijnen.

Wie zoekt op wat is de boete als je geen RI&E hebt, zoekt meestal naar het financiële risico. Dat risico bestaat zeker, maar de grotere schade zit vaak in onveilige werksituaties, uitval en het ontbreken van een actueel Plan van Aanpak.

Vanaf hoeveel medewerkers is een RI&E verplicht?

De RI&E zelf is niet pas vanaf een bepaald minimum aantal medewerkers verplicht. Heb je personeel, dan is een RI&E in beginsel verplicht. De grens van 25 medewerkers speelt vooral een rol bij de vraag of RI&E toetsing verplicht is. Dat is dus een belangrijk verschil.

Kort samengevat:

  • vanaf de eerste medewerker is een RI&E meestal verplicht;
  • vanaf meer dan 25 medewerkers is toetsing in de praktijk in principe verplicht;
  • bij 25 of minder medewerkers kan een uitzondering gelden, maar alleen met een erkend branche-instrument.

Wat is een toetsingsbrief RI&E?

De term toetsingsbrief RI&E wordt regelmatig gebruikt, maar zorgt vaak voor verwarring. Er is geen officieel formulier “toetsingsbrief”. Meestal bedoelt men daarmee de schriftelijke verklaring of het rapport van de deskundige waaruit blijkt dat de RI&E is beoordeeld.

Belangrijker dan de naam van het document is dat je kunt aantonen dat jouw RI&E correct is opgesteld, een actueel Plan van Aanpak bevat en - als dat verplicht is - ook daadwerkelijk is getoetst.

Waar moet een getoetste RI&E minimaal aan voldoen?

Een goede RI&E is meer dan een ingevulde checklist. Het document moet passen bij de echte werksituatie binnen jouw bedrijf. Bij toetsing wordt daarom niet alleen gekeken of er iets op papier staat, maar vooral of het inhoudelijk klopt.

  • De risico’s zijn concreet geïnventariseerd.
  • De risico’s zijn beoordeeld op ernst en relevantie.
  • Er is een actueel Plan van Aanpak toegevoegd.
  • Maatregelen zijn concreet, haalbaar en toegewezen.
  • De inhoud sluit aan op de werkzaamheden, werkplekken en processen.

Wil je stap voor stap aan de slag? Gebruik dan onze checklist voor een succesvolle RI&E-toetsing.

RI&E laten opstellen en toetsen

Voor veel mkb-bedrijven is het praktisch om de RI&E direct goed te laten opstellen, inclusief toetsing waar nodig. Daarmee voorkom je dat je later documenten moet aanpassen of opnieuw moet laten beoordelen. Zeker als je weinig tijd hebt of niet dagelijks met arbowetgeving bezig bent, scheelt dat veel uitzoekwerk.

RIE-NL helpt bedrijven in Nederland met een digitale RI&E en Plan van Aanpak, inclusief toetsing wanneer dat verplicht is. Kies bijvoorbeeld voor onze getoetste RI&E inclusief plan van aanpak. Je doorloopt het traject eenvoudig online, ontvangt de documenten per e-mail en kunt de RI&E daarna ook actueel houden bij wijzigingen in personeel, werkwijze of wetgeving. Let daarbij ook op veelgemaakte fouten bij RI&E-toetsing.

Veelgestelde vragen

Is RI&E toetsing verplicht voor kleine bedrijven?

Niet altijd. Kleine bedrijven met 25 of minder medewerkers kunnen zijn uitgezonderd van de toetsingsplicht, maar alleen als zij een erkend branche RI&E‑instrument gebruiken. Zonder zo'n erkend instrument blijft toetsing meestal verplicht. Zie ook: is een RI&E verplicht voor kleine bedrijven.

Is een RI&E zonder toetsing geldig?

Alleen als jouw organisatie onder de wettelijke uitzondering valt. In alle andere situaties is een RI&E zonder verplichte toetsing niet voldoende.

Is een Plan van Aanpak ook verplicht?

Ja. Een RI&E zonder Plan van Aanpak is niet compleet. In het Plan van Aanpak leg je vast welke maatregelen je neemt, wanneer je dat doet en wie verantwoordelijk is voor de uitvoering.

Kan ik mijn RI&E zelf maken?

Dat kan, zeker als je gebruikmaakt van een geschikt instrument. Wel blijft de vraag of toetsing nodig is. Zelf opstellen betekent dus niet automatisch dat je klaar bent zonder externe beoordeling.

Moet je een RI&E opnieuw laten toetsen na wijzigingen?

Als de situatie binnen het bedrijf verandert, moet de RI&E worden geactualiseerd. Of er opnieuw getoetst moet worden, hangt af van de aard van de wijziging en of jouw organisatie onder de toetsingsplicht valt. Bij belangrijke veranderingen is het verstandig om dat opnieuw te laten beoordelen.

Is RI&E toetsing verplicht als ik een branche RI&E gebruik?

Alleen het gebruik van een branche RI&E is niet genoeg voor vrijstelling. Het moet gaan om een erkend branche-instrument én je moet 25 of minder medewerkers hebben. Wil je bepalen of dit ook voor jouw situatie geldt, lees dan meer over wat kost het toetsen van een RI&E.

Gerelateerde artikelen

Pjotr Leijdekkers

Pjotr Leijdekkers

Eigenaar · RIE Nederland

Pjotr Leijdekkers is ondernemer en eigenaar van RIE-NL, ontstaan vanuit de overtuiging dat veel bedrijven worstelen met de complexiteit, kosten en tijdsinvestering van een RI&E. Hij zag dat traditionele RI&E-trajecten vaak onnodig ingewikkeld en duur zijn, waardoor ondernemers het uitstellen of als last ervaren.

Met RIE-NL speelt Pjotr in op deze uitdaging door een goedkope, snelle en eenvoudige digitale RI&E aan te bieden voor bedrijven in Nederland. De aanpak is gebaseerd op een heldere vragenlijst zonder ingewikkeld gedoe en levert automatisch een Plan van Aanpak op. Zo helpt RIE-NL ondernemers om eenvoudig te voldoen aan wet- en regelgeving, zonder dat het hun dagelijkse bedrijfsvoering in de weg zit.