Geen RI&E: wat zijn de gevolgen?
Pjotr Leijdekkers Door Pjotr Leijdekkers
4 min leestijd

Heb je als werkgever je verplichte RI&E niet op orde, dan kun je te maken krijgen met handhaving, een Boete bij geen RI&E en extra juridische kwetsbaarheid. Dat geldt niet alleen als je helemaal geen RI&E hebt. Ook een ontbrekend plan van aanpak of een verouderde RI&E kan gevolgen hebben. De plicht speelt zodra je personeel hebt of onder jouw verantwoordelijkheid laat werken. Ben je zzp’er zonder personeel, dan gelden doorgaans geen systeemverplichtingen zoals een RI&E, al gelden bij gevaarlijk werk wel specifieke arboverplichtingen en -verboden.

Inhoudsopgave

  1. 1Wanneer moet je een RI&E hebben?
  2. 2Dit zijn de gevolgen als je geen RI&E hebt
  3. 3Ook zonder plan van aanpak of actuele RI&E loop je risico
  4. 4Heb je nog geen RI&E? Zo pak je het aan

Belangrijkste punten

  • Zonder RI&E loop je risico op handhaving en boetes (ook bij ontbrekend plan van aanpak of verouderde RI&E).
  • De plicht geldt zodra je mensen onder jouw verantwoordelijkheid laat werken, niet alleen bij vaste werknemers.
  • Een onvolledige of niet‑actuele RI&E vergroot juridische en veiligheidsrisico’s.
  • Bij ongevallen ben je extra kwetsbaar als maatregelen en planning niet aantoonbaar zijn vastgelegd.
  • Begin praktisch: breng risico’s in kaart, plan maatregelen en gebruik een passend (branche)instrument.

Wanneer moet je een RI&E hebben?

  • Zodra je personeel inzet, geldt in de kern de RI&E-plicht (Is een RI&E wettelijk verplicht?). Of je organisatie groot of klein is, verandert die basisverplichting niet.
  • Dat gaat niet alleen om vaste medewerkers, maar ook om tijdelijke krachten, oproepkrachten, stagiairs, vrijwilligers, inhuurkrachten en uitzendkrachten die onder jouw verantwoordelijkheid werken.
  • In de praktijk tel je als werkgever vanaf het moment dat mensen voor jouw organisatie werkzaamheden uitvoeren en jij verantwoordelijk bent voor een veilige werkomgeving.
  • Zorg dat de RI&E is opgesteld en dat de maatregelen zijn gepland voordat medewerkers aan risicovolle werkzaamheden beginnen, zodat risico’s en maatregelen vooraf duidelijk zijn. Voor uitzendkrachten moet je als inlener relevante RI&E-informatie tijdig vóór aanvang aan het uitzendbureau verstrekken.
  • Werk je als zzp’er zonder personeel, dan gelden doorgaans geen systeemverplichtingen zoals een RI&E. Bij gevaarlijk werk gelden wel specifieke arboverplichtingen en -verboden; daarnaast kunnen opdrachtgevers contractuele eisen stellen.
  • Wil je weten of jouw organisatie onder de verplichting valt? Vanaf hoeveel medewerkers is een RI&E verplicht?
  • Intern moet ook helder zijn: Wie is verantwoordelijk voor de RI&E?

Dit zijn de gevolgen als je geen RI&E hebt

De impact verschilt per situatie, maar dit zijn de belangrijkste risico’s als je geen RI&E hebt of deze niet op orde is.

Gevolg Wat dit betekent
Controle door de Nederlandse Arbeidsinspectie De inspectie kan vragen naar je RI&E en plan van aanpak. Ontbreken die verplichte documenten of zijn ze onvolledig, dan kan handhaving volgen.
Boete of andere maatregel Ontbreekt de RI&E of het plan van aanpak, dan kan de Nederlandse Arbeidsinspectie direct een boete opleggen. Is de RI&E of het plan inhoudelijk onvolledig, dan kan de Inspectie handhaven; de maatregel hangt af van de situatie.
Financiële impact Volgens de Arbeidsinspectie bedraagt het maximumbedrag voor een ontbrekende RI&E €4.500 en voor een ontbrekend plan van aanpak €3.000. Het uiteindelijke normbedrag wordt onder meer aangepast aan de bedrijfsgrootte.
Extra risico bij een ongeval Bij een arbeidsongeval kan een ontbrekende of gebrekkige RI&E het lastiger maken om aan te tonen dat je als werkgever voldoende veiligheidsmaatregelen hebt getroffen. Of sprake is van aansprakelijkheid beoordeelt de civiele rechter per geval.
Schade voor je bedrijfsvoering Naast een boete kan een gebrekkige RI&E praktische gevolgen hebben, bijvoorbeeld extra herstelwerk, inspectieonderzoek of vertraging in de bedrijfsvoering. Controleer per verzekeraar, certificerende instelling of aanbesteding welke eisen gelden.

Ook zonder plan van aanpak of actuele RI&E loop je risico

Een RI&E is pas voldoende als die inhoudelijk klopt en bruikbaar is in de praktijk.

  • Een RI&E zonder een plan van aanpak bij de RI&E is onvolledig. Het moet concreet zijn welke maatregelen je neemt, wie daarvoor verantwoordelijk is en binnen welke termijn dat gebeurt.
  • In de RI&E horen de relevante arbeidsrisico’s van jouw organisatie te staan, hoe je die risico’s beoordeelt en welke acties nodig zijn om ze te beheersen.
  • De RI&E moet actueel blijven. De RI&E moet worden aangepast wanneer opgedane ervaring, gewijzigde werkmethoden of werkomstandigheden, of de stand van wetenschap en professionele dienstverlening daartoe aanleiding geven. Een incident kan zo’n aanleiding zijn.
  • Bij een Arbeidsinspectie-controle controleert de Nederlandse Arbeidsinspectie niet alleen of een RI&E en plan van aanpak aanwezig zijn, maar ook of ze volledig zijn en relevante risico’s en maatregelen bevatten (Arbeidsinspectie-controle: wat kun je verwachten). Bij aansprakelijkheid beoordeelt de civiele rechter de omstandigheden van het concrete geval.

Heb je nog geen RI&E? Zo pak je het aan

Heb je nog niets geregeld, begin dan praktisch en vanuit je eigen werksituatie.

  • Breng je werkzaamheden, werkplekken en grootste risico’s in kaart, zodat je RI&E aansluit op jouw organisatie.
  • Gebruik een passend instrument of een branchevoorbeeld als startpunt, maar vul altijd je eigen risico’s, maatregelen en planning in.
  • Je kunt een RI&E zelf opstellen of laten maken, of daarbij hulp inschakelen. Toetsing door een gecertificeerde kerndeskundige is in beginsel verplicht, behalve bij onder meer een erkende branche-RI&E voor bedrijven met maximaal 25 medewerkers, organisaties met uitsluitend vrijwilligers en organisaties met maximaal 40 betaalde uren per week.
  • Op rie-nl vind je ook verdere uitleg, voorbeelden en informatie over het plan van aanpak, RI&E laten maken en toetsing.

Veelgestelde vragen

Is een RI&E altijd verplicht?

In de kern wel zodra je mensen onder jouw verantwoordelijkheid laat werken. Dat geldt niet alleen voor vaste werknemers, maar ook voor tijdelijke krachten, stagiairs, vrijwilligers, inhuurkrachten en uitzendkrachten. Ben je zzp’er zonder personeel, dan gelden doorgaans geen systeemverplichtingen zoals een RI&E. Zie ook is een RI&E wettelijk verplicht?

Geldt de plicht ook als ik alleen met uitzendkrachten of zzp’ers werk?

Ja, als inlener of opdrachtgever heb je een eigen verantwoordelijkheid voor een veilige werkomgeving. Voor uitzendkrachten moet je relevante RI&E-informatie tijdig vóór aanvang aan het uitzendbureau verstrekken. Voor zzp’ers zonder personeel gelden geen systeemverplichtingen zoals een RI&E, maar bij gevaarlijk werk kunnen specifieke arboverplichtingen en -verboden gelden.

Krijg ik direct een boete als ik geen RI&E of plan van aanpak heb?

De Nederlandse Arbeidsinspectie kan direct een boete opleggen bij het ontbreken van een RI&E of plan van aanpak. Indicatief noemt de Inspectie maximaal €4.500 voor een ontbrekende RI&E en maximaal €3.000 voor een ontbrekend plan van aanpak; de hoogte hangt o.a. af van de bedrijfsgrootte. Lees meer over de boete bij geen RI&E.

Wanneer moet ik mijn RI&E actualiseren?

Als ervaring, gewijzigde werkmethoden of werkomstandigheden, of actuele professionele inzichten daartoe aanleiding geven. Ook een incident kan reden zijn om de RI&E te herzien. Een verouderde of onvolledige RI&E vergroot de kans op handhaving en aansprakelijkheidsrisico’s.

Hoe begin ik als ik nog geen RI&E heb?

Breng je werkzaamheden, werkplekken en grootste risico’s in kaart. Gebruik een passend (branche)instrument als startpunt, maar beschrijf altijd je eigen risico’s, maatregelen, verantwoordelijken en termijnen. Toetsing door een gecertificeerde kerndeskundige is vaak verplicht, met enkele vrijstellingen voor kleine organisaties met een erkend branche-instrument.

Gerelateerde artikelen

Pjotr Leijdekkers

Pjotr Leijdekkers

Eigenaar · RIE Nederland

Pjotr Leijdekkers is ondernemer en eigenaar van RIE-NL, ontstaan vanuit de overtuiging dat veel bedrijven worstelen met de complexiteit, kosten en tijdsinvestering van een RI&E. Hij zag dat traditionele RI&E-trajecten vaak onnodig ingewikkeld en duur zijn, waardoor ondernemers het uitstellen of als last ervaren.

Met RIE-NL speelt Pjotr in op deze uitdaging door een goedkope, snelle en eenvoudige digitale RI&E aan te bieden voor bedrijven in Nederland. De aanpak is gebaseerd op een heldere vragenlijst zonder ingewikkeld gedoe en levert automatisch een Plan van Aanpak op. Zo helpt RIE-NL ondernemers om eenvoudig te voldoen aan wet- en regelgeving, zonder dat het hun dagelijkse bedrijfsvoering in de weg zit.