6 min leestijd

Een RI&E is niet pas verplicht vanaf een bepaald minimum aantal medewerkers. In de praktijk geldt: zodra je personeel hebt, moet je als werkgever in principe een RI&E opstellen. De bekende grens van 25 medewerkers gaat meestal niet over de vraag óf een RI&E verplicht is, maar over de toetsing ervan. Juist daar ontstaat vaak verwarring.

Inhoudsopgave

  1. 1Wanneer is een RI&E verplicht?
  2. 2Vanaf hoeveel medewerkers is een RI&E verplicht?
  3. 3Wat betekent de grens van 25 medewerkers dan wél?
  4. 3.1Bij 25 of minder medewerkers
  5. 3.2Bij meer dan 25 medewerkers

Belangrijkste punten

  • Een RI&E is in principe verplicht vanaf de eerste medewerker.
  • Werken alle medewerkers samen minder dan 40 uur per week? Dan volstaat een korte checklist in plaats van een volledige RI&E.
  • De grens van 25 medewerkers gaat vooral over de toetsingsplicht, niet over de vraag of een RI&E verplicht is.
  • Tot en met 25 medewerkers kan een erkend branche-instrument toetsing onder voorwaarden vervangen.
  • Bij meer dan 25 medewerkers is toetsing door een gecertificeerde deskundige of arbodienst meestal verplicht.

Wanneer is een RI&E verplicht?

Een RI&E is wettelijk verplicht voor werkgevers met personeel. Het maakt daarbij in de kern niet uit of het gaat om vaste medewerkers, tijdelijke krachten of andere vormen van personeel die onder jouw verantwoordelijkheid werken. De RI&E brengt de risico’s binnen je organisatie in kaart en laat zien welke maatregelen nodig zijn om gezond en veilig werken te borgen. Lees meer in Voor wie is een RI&E verplicht?

Bij een volledige RI&E hoort ook altijd een Plan van Aanpak. Daarin leg je vast welke risico’s je als eerste aanpakt, welke maatregelen nodig zijn, wie daarvoor verantwoordelijk is en binnen welke termijn je die uitvoert.

Vanaf hoeveel medewerkers is een RI&E verplicht?

Het antwoord is: in principe vanaf 1 medewerker. Er is dus geen ondergrens van bijvoorbeeld 10, 25 of 50 medewerkers voor de RI&E-verplichting zelf. Veel ondernemers zoeken op "vanaf hoeveel medewerkers is een RI&E verplicht" omdat zij ergens de grens van 25 medewerkers hebben gehoord. Die grens bestaat wel, maar speelt vooral een rol bij de vraag: Is RI&E-toetsing verplicht?

  • 0 medewerkers: meestal geen RI&E-plicht als je echt zonder personeel werkt
  • 1 tot en met 25 medewerkers: RI&E in principe verplicht
  • 26 medewerkers of meer: RI&E verplicht

De kern is dus eenvoudig: heb je personeel, dan is een RI&E in principe verplicht. Werken alle medewerkers samen minder dan 40 uur per week, dan volstaat een korte checklist in plaats van een volledige RI&E. Het aantal medewerkers bepaalt daarna vooral welke route je kunt volgen voor de uitvoering en toetsing.

Wat betekent de grens van 25 medewerkers dan wél?

De grens van 25 medewerkers heeft vooral te maken met de toetsingsplicht. Werkgevers met 25 of minder medewerkers kunnen in bepaalde gevallen gebruikmaken van een erkend branche RI&E-instrument. Als dat instrument juist wordt toegepast, is een aparte toetsing vaak niet nodig.

Heb je meer dan 25 medewerkers, dan moet de RI&E in principe wel worden getoetst door een gecertificeerde deskundige of arbodienst. Daarom wordt de grens van 25 medewerkers vaak genoemd, terwijl die niet bepaalt of de RI&E zelf verplicht is.

Bij 25 of minder medewerkers

Je RI&E blijft gewoon verplicht. Wel kun je mogelijk gebruikmaken van een erkend branche-instrument; zie Erkende branche-RI&E: hoe werkt dat?. Dat kan praktisch zijn als jouw branche zo’n instrument beschikbaar heeft. In dat geval sluit de RI&E beter aan op veelvoorkomende risico’s binnen jouw sector en kan toetsing onder voorwaarden achterwege blijven.

Bij meer dan 25 medewerkers

Ook hier is de RI&E verplicht, maar de toetsing wordt zwaarder. Je moet de RI&E meestal laten toetsen door een gecertificeerde arbodienst of kerndeskundige. Dat is bedoeld om te controleren of de inventarisatie volledig is en of het Plan van Aanpak voldoende aansluit op de risico’s binnen je organisatie.

Is een RI&E verplicht voor alle werkgevers?

In de basis wel: heb je personeel, dan geldt de RI&E-verplichting. Dat maakt de RI&E tot een vast onderdeel van goed arbobeleid. De rechtsvorm van je onderneming is daarbij niet het belangrijkste punt. Doorslaggevend is vooral of je werkgever bent en mensen voor je laat werken.

Voor ondernemers zonder personeel ligt dat anders. Werk je volledig alleen en heb je geen werknemers in dienst, dan is een RI&E meestal niet verplicht. Zodra er wel personeel in beeld komt, verandert die situatie direct. Werken alle medewerkers samen minder dan 40 uur per week, dan volstaat een korte checklist in plaats van een volledige RI&E.

Wat moet er in een RI&E staan?

Een RI&E is meer dan alleen een lijstje met risico’s. Het document moet passen bij jouw organisatie, werkzaamheden en werkplekken. Je brengt daarin de belangrijkste arbeidsrisico’s in kaart en beoordeelt hoe groot die risico’s zijn. Daarna vertaal je die uitkomsten naar concrete maatregelen.

Een goede RI&E bevat in elk geval:

  • Inventarisatie van risico’s: welke veiligheids- en gezondheidsrisico’s zijn er?
  • Beoordeling van die risico’s: hoe ernstig zijn ze en hoe groot is de kans dat ze optreden?
  • Plan van Aanpak: welke maatregelen neem je, wanneer en door wie?
  • Actualiteit: de RI&E moet aansluiten op de huidige werksituatie

Wanneer is een verdiepende RI&E verplicht?

Een aanvullende RI&E (ARIE) is wettelijk vereist bij blootstelling aan bepaalde gevaarlijke stoffen. De gewone RI&E vormt dan de basis, maar in zulke situaties is aanvullende inventarisatie verplicht.

Andere complexe risico’s kunnen ook om extra verdieping vragen, bijvoorbeeld voor een beter oordeel en passende maatregelen. Dat kan spelen bij psychosociale arbeidsbelasting, geluidsbelasting of andere specifieke arbeidsrisico’s, maar daarvoor is niet apart een extra wettelijke RI&E-verplichting opgenomen.

Wat zijn de criteria voor een RI&E?

Een RI&E moet in elk geval volledig, actueel en passend zijn voor jouw organisatie. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk betekent het dat de inhoud echt moet aansluiten op de werkzaamheden, werkplekken en risico’s die binnen jouw bedrijf voorkomen.

  • Volledig: alle relevante arbeidsrisico’s zijn meegenomen
  • Bedrijfsspecifiek: de inhoud past bij jouw mensen, processen en werkmiddelen
  • Actueel: wijzigingen in werk, locaties of middelen zijn verwerkt
  • Opvolgbaar: het Plan van Aanpak is concreet en uitvoerbaar

Hoe vaak moet je een RI&E actualiseren?

Een RI&E is geen document dat je eenmalig opstelt en daarna vergeet. De RI&E moet actueel blijven. Verandert er iets in je organisatie, dan moet je beoordelen of de RI&E moet worden aangepast. Denk aan een verhuizing, nieuwe machines, andere werkzaamheden, groei in personeel of veranderingen in werkprocessen.

Juist daarom kiezen veel werkgevers voor een aanpak waarbij de RI&E niet alleen voldoet aan de wettelijke verplichting, maar ook periodiek wordt bijgehouden als praktisch stuurinstrument.

Wat gebeurt er als je geen RI&E hebt?

Heb je personeel maar geen RI&E, dan voldoe je niet aan je verplichtingen als werkgever. Bij controle moet je kunnen laten zien dat de risico’s zijn geïnventariseerd en dat er een Plan van Aanpak ligt. Als dat ontbreekt, kan de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaven.

De gevolgen kunnen bestaan uit een waarschuwing, een eis tot herstel of een Boete voor geen RI&E. Belangrijker nog: zonder goede RI&E heb je minder grip op risico’s op de werkvloer. Dat vergroot de kans op onveilige situaties, uitval en incidenten.

RI&E laten opstellen en laten toetsen

Voor veel werkgevers is het opstellen van een complete RI&E tijdrovend. Zeker als je zeker wilt weten dat de inhoud volledig is en voldoet aan de eisen, is ondersteuning vaak praktisch. RIE-NL helpt bedrijven in Nederland met het laten maken van een complete RI&E met Plan van Aanpak, inclusief toetsing wanneer dat verplicht is.

Het traject verloopt online. Je ontvangt de documenten per e-mail en kunt ook gebruikmaken van een reminder voor actualisatie. Daarmee blijft de RI&E niet alleen een verplicht document, maar ook een bruikbaar hulpmiddel om risico’s doorlopend te beheersen. Bekijk ook het stappenplan voor je RI&E als je direct aan de slag wilt.

Veelgestelde vragen

Is een RI&E verplicht vanaf 1 medewerker?

In principe wel. Zodra je personeel hebt, is een RI&E in beginsel verplicht. Werken alle medewerkers samen minder dan 40 uur per week, dan volstaat een korte checklist in plaats van een volledige RI&E.

Is een RI&E verplicht voor kleine bedrijven?

Ja. Ook voor bedrijven met personeel geldt dat je in principe een RI&E moet hebben. Werken alle medewerkers samen minder dan 40 uur per week, dan volstaat een korte checklist. Wel kunnen bedrijven met maximaal 25 medewerkers in sommige gevallen gebruikmaken van een erkende branche-RI&E, waardoor toetsing niet altijd nodig is. Zie ook Is een RI&E verplicht voor kleine bedrijven?

Vanaf hoeveel medewerkers moet een RI&E getoetst worden?

De grens ligt in de praktijk bij meer dan 25 medewerkers. Dan moet de RI&E meestal worden getoetst door een gecertificeerde deskundige of arbodienst. Bij 25 of minder medewerkers kan een uitzondering gelden als je werkt met een erkend branche-instrument. Zie ook Wanneer moet een RI&E worden getoetst?

Is een RI&E verplicht als ik alleen zelf werk?

Meestal niet, zolang je echt zonder personeel werkt. De RI&E-plicht ontstaat zodra je werkgever bent en personeel voor je laat werken. Werken die medewerkers samen minder dan 40 uur per week, dan volstaat een korte checklist.

Hoort een Plan van Aanpak altijd bij een RI&E?

Ja. Een RI&E zonder Plan van Aanpak is niet compleet. Je moet niet alleen risico’s benoemen, maar ook vastleggen welke maatregelen je neemt en wanneer.

Pjotr Leijdekkers

Pjotr Leijdekkers

Eigenaar · RIE Nederland

Pjotr Leijdekkers is ondernemer en eigenaar van RIE-NL, ontstaan vanuit de overtuiging dat veel bedrijven worstelen met de complexiteit, kosten en tijdsinvestering van een RI&E. Hij zag dat traditionele RI&E-trajecten vaak onnodig ingewikkeld en duur zijn, waardoor ondernemers het uitstellen of als last ervaren.

Met RIE-NL speelt Pjotr in op deze uitdaging door een goedkope, snelle en eenvoudige digitale RI&E aan te bieden voor bedrijven in Nederland. De aanpak is gebaseerd op een heldere vragenlijst zonder ingewikkeld gedoe en levert automatisch een Plan van Aanpak op. Zo helpt RIE-NL ondernemers om eenvoudig te voldoen aan wet- en regelgeving, zonder dat het hun dagelijkse bedrijfsvoering in de weg zit.