Hoe wordt een RI&E getoetst?
Pjotr Leijdekkers Door Pjotr Leijdekkers
8 min leestijd

Een RI&E wordt getoetst door een erkende arbodienst of een gecertificeerde arbodeskundige. Daarbij wordt gekeken of de risico-inventarisatie volledig is, of de risico’s goed zijn beoordeeld en of het Plan van Aanpak logisch, haalbaar en passend is bij jouw organisatie. Voor veel werkgevers is die toetsing verplicht, maar er zijn ook uitzonderingen. Wil je weten hoe dat in de praktijk werkt, wie een RI&E toetst en welke toetscriteria worden gebruikt, dan vind je hieronder een helder en praktisch overzicht.

Inhoudsopgave

  1. 1Wat betekent een RI&E toetsen precies?
  2. 2Hoe wordt een RI&E getoetst in de praktijk?
  3. 2.11. Beoordeling van de opgestelde RI&E
  4. 2.22. Controle op volledigheid en onderbouwing
  5. 2.33. Toetsing van het Plan van Aanpak

Belangrijkste punten

  • Toetsing gebeurt door een erkende arbodienst of gecertificeerde kerndeskundige.
  • Beoordeling richt zich op volledigheid van de RI&E én de concreetheid/haalbaarheid van het Plan van Aanpak.
  • Voor veel werkgevers verplicht; vrijstelling kan bij ≤25 werknemers met een erkend branche-instrument.
  • Stappen: beoordeling RI&E, controle onderbouwing, toetsing Plan van Aanpak, praktijkcheck, rapport/terugkoppeling.
  • Herzien en zo nodig her-toetsen bij wezenlijke wijzigingen in werkzaamheden of risico’s.

Wat betekent een RI&E toetsen precies?

Het toetsen van een RI&E betekent dat een deskundige controleert of jouw risico-inventarisatie en -evaluatie voldoet aan de eisen van de Arbowet. Die toetsing gaat dus verder dan alleen een snelle check op aanwezigheid van documenten. Er wordt beoordeeld of de RI&E inhoudelijk klopt, aansluit op de werkpraktijk en bruikbaar is om arbeidsrisico’s echt aan te pakken.

In de toetsing worden meestal twee onderdelen bekeken:

  • de RI&E zelf, waarin de risico’s binnen het bedrijf zijn geïnventariseerd en beoordeeld
  • het Plan van Aanpak, waarin staat welke maatregelen worden genomen, wie daarvoor verantwoordelijk is en binnen welke termijn dat gebeurt

De kernvraag is steeds: geeft de RI&E een realistisch beeld van de risico’s op de werkvloer en helpt het Plan van Aanpak om die risico’s daadwerkelijk te verkleinen?

Hoe wordt een RI&E getoetst in de praktijk?

Hoe wordt een RI&E getoetst? Meestal verloopt dat in een aantal vaste stappen. De exacte werkwijze kan per arbodienst of kerndeskundige verschillen, maar de opbouw is in grote lijnen hetzelfde.

1. Beoordeling van de opgestelde RI&E

De toetser bekijkt eerst of alle relevante arbeidsrisico’s zijn meegenomen. Denk aan fysieke belasting, gevaarlijke stoffen, psychosociale arbeidsbelasting, machineveiligheid, beeldschermwerk, werkdruk, geluid of bedrijfsspecifieke risico’s. De RI&E moet passen bij de aard van het werk, het type medewerkers en de feitelijke werksituatie.

2. Controle op volledigheid en onderbouwing

Daarna wordt gekeken of de risico’s voldoende concreet zijn beschreven en of duidelijk is hoe ze zijn beoordeeld. Een goede RI&E bevat niet alleen algemene opmerkingen, maar laat zien welke risico’s er zijn, voor wie die gelden en hoe ernstig of waarschijnlijk ze zijn.

3. Toetsing van het Plan van Aanpak

Het Plan van Aanpak is een vast onderdeel van de RI&E. De toetser controleert of hierin passende maatregelen staan, of prioriteiten logisch zijn gekozen en of duidelijk is wie wat uitvoert en wanneer. Een plan zonder verantwoordelijkheden, termijnen of concrete acties wordt meestal als onvoldoende gezien.

4. Vergelijking met de praktijk

In veel gevallen wordt ook gekeken of de RI&E aansluit op de dagelijkse praktijk. Dat kan via documentcontrole, een gesprek, aanvullende vragen of een rondgang door het bedrijf. Juist daar wordt zichtbaar of de beschreven risico’s overeenkomen met de echte situatie op de werkvloer.

5. Toetsingsrapport of terugkoppeling

Na de beoordeling volgt een rapport of terugkoppeling. Daarin staat of de RI&E akkoord is, welke punten nog ontbreken en welke aanpassingen nodig zijn. Als de RI&E voldoet, is de toetsing afgerond. Zijn er tekortkomingen, dan moet je die eerst herstellen.

Wie toetst de RI&E?

Een RI&E mag niet door zomaar iedereen worden getoetst. In de meeste gevallen moet dat gebeuren door een erkende arbodienst of een gecertificeerde arbodeskundige die bevoegd is om deze toetsing uit te voeren. Denk daarbij aan een:

  • arbeidshygiënist
  • hogere veiligheidskundige
  • bedrijfsarts
  • arbeids- en organisatiedeskundige

Welke deskundigheid nodig is, hangt af van de aard van de risico’s binnen jouw organisatie. Bij een kantooromgeving ligt de nadruk vaak anders dan bij productie, logistiek, bouw of technische werkzaamheden. De toetser moet in elk geval voldoende deskundig zijn om te beoordelen of de RI&E en het Plan van Aanpak inhoudelijk kloppen.

Voor werkgevers is vooral belangrijk dat de toetsing formeel geldig moet zijn. Daarom is het verstandig om altijd te werken met een partij die ervaring heeft met RI&E-trajecten en de toetsing correct kan organiseren.

Wanneer is een RI&E laten toetsen verplicht?

Voor veel bedrijven is toetsing verplicht. De hoofdregel is dat je de RI&E moet laten toetsen als jouw organisatie onder de toetsingsplicht valt volgens de Arbowet. Er is echter een bekende uitzondering voor kleinere werkgevers.

In het algemeen geldt:

  • heb je meer dan 25 werknemers, dan is toetsing meestal verplicht
  • heb je 25 of minder werknemers, dan kun je soms vrijgesteld zijn
  • die vrijstelling geldt alleen als je werkt met een erkend branche-instrument dat past bij jouw sector

Gebruik je geen erkend instrument of sluit het instrument niet goed aan op jouw branche of werkzaamheden, dan kan toetsing alsnog nodig zijn. Ook bij bijzondere risico’s is het belangrijk om niet alleen naar de bedrijfsgrootte te kijken, maar naar de totale situatie. Wil je zeker weten of jouw organisatie onder de toetsingsplicht valt? Lees stap voor stap wanneer een RI&E moet worden getoetst.

Wanneer geldt de uitzondering meestal?

  • je hebt 25 of minder werknemers
  • je gebruikt een erkend RI&E-instrument
  • dat instrument is bedoeld voor jouw branche of type bedrijf
  • de RI&E is volledig en correct ingevuld

Wanneer is toetsing meestal wél nodig?

  • je hebt meer dan 25 werknemers
  • je gebruikt een eigen RI&E zonder erkend branche-instrument
  • het gebruikte instrument past niet bij jouw sector
  • de risico’s in jouw organisatie vragen om aanvullende deskundige beoordeling

Welke toetscriteria gelden voor een RI&E?

Wie vraagt: wat zijn de toetscriteria voor een RI&E, wil vooral weten waarop een toetser let. Hoewel de precieze uitwerking per situatie kan verschillen, komen deze criteria vrijwel altijd terug.

  • Volledigheid: zijn alle relevante risico’s opgenomen?
  • Actualiteit: sluit de RI&E aan op de huidige werkzaamheden, werkplekken en processen?
  • Bedrijfsspecifieke inhoud: is de RI&E afgestemd op jouw organisatie en niet te algemeen?
  • Risicobeoordeling: zijn risico’s logisch gewogen en geprioriteerd?
  • Plan van Aanpak: staan er concrete maatregelen, termijnen en verantwoordelijken in?
  • Haalbaarheid: zijn de voorgestelde acties uitvoerbaar in de praktijk?
  • Wettelijke aansluiting: voldoet de inhoud aan de eisen van de Arbowet?

Een toetser kijkt dus niet alleen of er een document ligt, maar vooral of dat document bruikbaar en geloofwaardig is. Een RI&E met standaardteksten zonder echte koppeling aan de werkvloer schiet vaak tekort.

Waar let de toetser op bij het Plan van Aanpak?

Het Plan van Aanpak is vaak doorslaggevend in de beoordeling. Veel organisaties hebben de risico’s wel op papier staan, maar maken de vervolgstap niet concreet genoeg. De toetser kijkt daarom scherp naar de uitvoerbaarheid van de maatregelen.

Een goed Plan van Aanpak bevat in elk geval:

  • welke risico’s als eerste worden aangepakt
  • welke maatregelen worden genomen
  • wie verantwoordelijk is voor uitvoering
  • welke termijn daarbij hoort

Bijvoorbeeld: alleen opschrijven dat werkdruk aandacht vraagt, is niet genoeg. Een beter plan beschrijft welke functies geraakt worden, welke maatregel wordt ingevoerd, wie die maatregel trekt en wanneer de evaluatie plaatsvindt. Dat maakt het plan toetsbaar en bruikbaar. Voor praktische aandachtspunten kun je de checklist voor een succesvolle RI&E-toetsing gebruiken.

Hoe vaak moet een RI&E getoetst worden?

Er bestaat geen vaste regel dat een RI&E elk jaar opnieuw volledig getoetst moet worden. Wel moet je de RI&E actueel houden. Zodra de situatie in jouw bedrijf wezenlijk verandert, moet je beoordelen of aanpassing nodig is en of een nieuwe toetsing aan de orde is.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • verhuizing of verbouwing van de werkplek
  • nieuwe machines, installaties of werkmethoden
  • andere stoffen of gevaarlijke materialen
  • sterke groei van personeel of andere organisatiestructuur
  • nieuwe risico’s door incidenten, ongevallen of ziekteverzuim

De praktische vuistregel is: verandert het werk of het risicoprofiel, dan moet de RI&E worden herzien. Twijfel je over het moment van herzien of her-toetsen? Bekijk ook hoe lang een RI&E geldig is.

Veelgemaakte fouten bij RI&E toetsing

  • een te algemene RI&E gebruiken die niet past bij het eigen bedrijf
  • belangrijke risico’s overslaan, zoals werkdruk of fysieke belasting
  • het Plan van Aanpak te vaag formuleren
  • geen verantwoordelijke of deadline opnemen
  • werken met een branche-instrument dat niet erkend is of niet bij de branche hoort
  • de RI&E niet actualiseren na veranderingen in het bedrijf

Juist deze punten zorgen er vaak voor dat een RI&E wel formeel aanwezig lijkt, maar in de praktijk niet voldoet. Bekijk ook de veelgemaakte fouten bij RI&E-toetsing om ze vooraf te voorkomen.

RI&E laten opstellen en toetsing laten regelen

Wil je niet zelf uitzoeken hoe een RI&E wordt getoetst of wanneer toetsing verplicht is, dan is het vaak praktischer om dit in één traject te laten regelen. RIE Nederland ondersteunt werkgevers met een complete RI&E en Plan van Aanpak en verzorgt de toetsing wanneer die nodig is binnen het traject. Zo werk je niet alleen sneller, maar verklein je ook de kans op fouten in de opzet, inhoud of toetsbaarheid van de RI&E.

Wil je direct een compleet traject zonder losse schakels? Bekijk onze getoetste RI&E inclusief plan van aanpak.

Dat is vooral prettig voor mkb-bedrijven die wel aan de Arbowet willen voldoen, maar geen tijd hebben om zelf het hele proces uit te zoeken. Door te werken met een duidelijke vragenlijst, een praktische uitwerking en een toetsbare opzet ontstaat een RI&E die niet alleen op papier klopt, maar ook bruikbaar is in de praktijk. Wie daarnaast een praktisch beeld wil van de investering, kan lezen wat het toetsen van een RI&E kost.

Veelgestelde vragen

Hoe toets je een RI&E?

Je laat de RI&E beoordelen door een erkende arbodienst of gecertificeerde arbodeskundige. Die controleert of de risico’s volledig zijn geïnventariseerd, goed zijn beoordeeld en of het Plan van Aanpak concreet en passend is.

Wie toetst de RI&E?

Dat doet een erkende arbodienst of een gecertificeerde arbodeskundige, zoals een arbeidshygiënist, hogere veiligheidskundige, bedrijfsarts of arbeids- en organisatiedeskundige.

Wat zijn de toetscriteria voor een RI&E?

Belangrijke criteria zijn volledigheid, actualiteit, aansluiting op de praktijk, kwaliteit van de risicobeoordeling en de concreetheid van het Plan van Aanpak. De toetser kijkt ook of de RI&E voldoet aan de wettelijke eisen.

Hoe vaak moet een RI&E getoetst worden?

Niet per se jaarlijks, maar wel opnieuw wanneer de werkzaamheden, werkplekken of risico’s wezenlijk veranderen. De RI&E moet actueel blijven en soms is dan ook een nieuwe toetsing nodig.

Is toetsing verplicht bij minder dan 25 werknemers?

Niet altijd. Bij 25 of minder werknemers kan een uitzondering gelden als je een erkend branche-instrument gebruikt dat past bij jouw organisatie. Voldoe je daar niet aan, dan kan toetsing alsnog verplicht zijn.

Wordt alleen de RI&E getoetst of ook het Plan van Aanpak?

Ook het Plan van Aanpak wordt meegenomen. De toetser beoordeelt juist of de voorgestelde maatregelen logisch, concreet en uitvoerbaar zijn.

Gerelateerde artikelen

Pjotr Leijdekkers

Pjotr Leijdekkers

Eigenaar · RIE Nederland

Pjotr Leijdekkers is ondernemer en eigenaar van RIE-NL, ontstaan vanuit de overtuiging dat veel bedrijven worstelen met de complexiteit, kosten en tijdsinvestering van een RI&E. Hij zag dat traditionele RI&E-trajecten vaak onnodig ingewikkeld en duur zijn, waardoor ondernemers het uitstellen of als last ervaren.

Met RIE-NL speelt Pjotr in op deze uitdaging door een goedkope, snelle en eenvoudige digitale RI&E aan te bieden voor bedrijven in Nederland. De aanpak is gebaseerd op een heldere vragenlijst zonder ingewikkeld gedoe en levert automatisch een Plan van Aanpak op. Zo helpt RIE-NL ondernemers om eenvoudig te voldoen aan wet- en regelgeving, zonder dat het hun dagelijkse bedrijfsvoering in de weg zit.