Heb je personeel in dienst en wil je weten of RI&E toetsing voor jouw mkb-bedrijf verplicht is? Dan wil je vooral snel duidelijkheid over drie dingen: wanneer toetsing nodig is, aan welke eisen jouw RI&E moet voldoen en hoe je voorkomt dat je later alsnog moet herstellen. Op deze pagina lees je praktisch wat een RI&E toetsing MKB inhoudt, wanneer een toetsingsbrief nodig is en hoe je een RI&E laat opstellen en toetsen zonder onnodige vertraging.
Wanneer is RI&E toetsing in het MKB verplicht?
Voor veel werkgevers is dit de belangrijkste vraag. Een RI&E is in Nederland in de basis verplicht zodra je personeel hebt. Of het toetsen van een RI&E verplicht is, hangt vervolgens af van de omvang van je organisatie en het instrument dat je gebruikt.
In grote lijnen geldt:
- Heb je meer dan 25 medewerkers, dan is toetsing van de RI&E verplicht.
- Heb je 25 of minder medewerkers, dan kun je in sommige gevallen gebruikmaken van een erkend branche-instrument zonder verplichte toetsing.
- Werk je niet met een erkend branche-instrument, dan kan toetsing alsnog nodig zijn, ook binnen het mkb.
- Bij bijzondere of aanvullende risico’s moet de RI&E altijd aansluiten op de werkelijke situatie binnen je bedrijf.
De grens van 25 medewerkers komt vaak terug bij de vraag wat de RI&E voor mkb precies betekent. Kleinere bedrijven hebben soms minder zware formele verplichtingen, maar blijven wel verantwoordelijk voor een volledige en actuele inventarisatie van alle arbeidsrisico’s.
Wat is een RI&E toetsing precies?
Een RI&E toetsing is de inhoudelijke beoordeling van jouw risico-inventarisatie en -evaluatie door een gecertificeerde arbodeskundige of arbodienst. Daarbij wordt gekeken of de RI&E compleet, logisch en passend is voor jouw organisatie. Ook het bijbehorende Plan van Aanpak wordt meegenomen.
Bij een toetsing wordt onder meer beoordeeld:
- of alle relevante risico’s zijn opgenomen
- of de inventarisatie past bij de werkzaamheden en werkplekken
- of medewerkers, machines, stoffen en processen juist zijn meegenomen
- of het Plan van Aanpak concrete maatregelen bevat
- of verantwoordelijkheden, prioriteiten en termijnen voldoende duidelijk zijn
Het doel van toetsing is niet alleen voldoen aan de Arbowet, maar vooral voorkomen dat je werkt met een onvolledige RI&E die bij controle of na een incident tekortschiet.
Is het toetsen van een RI&E verplicht voor jouw situatie?
De vraag “is het toetsen van een RI&E verplicht?” kun je pas goed beantwoorden als je kijkt naar jouw bedrijfssituatie. Het aantal medewerkers is belangrijk, maar niet het enige criterium. Ook de manier waarop de RI&E is opgesteld en de aard van de risico’s spelen mee.
Situaties waarin toetsing meestal wel verplicht is
- Je hebt meer dan 25 medewerkers.
- Je gebruikt geen erkend branche-RI&E instrument.
- Je RI&E is maatwerk en niet gebaseerd op een erkende vrijstellingsroute.
- Je organisatie heeft extra risico’s die niet goed binnen een standaard instrument passen.
Situaties waarin toetsing soms niet verplicht is
- Je hebt 25 of minder medewerkers.
- Je gebruikt een erkend branche-instrument dat passend is voor jouw werkzaamheden.
- De RI&E is volledig ingevuld en de bedrijfsactiviteiten vallen daadwerkelijk binnen de gekozen branche-opzet.
Let op: geen verplichte toetsing betekent niet automatisch dat jouw RI&E goed genoeg is. Ook zonder formele toetsingsplicht moet het document volledig, actueel en praktisch uitvoerbaar zijn.
Wat zijn de toetsingseisen voor een RI&E?
Wie zoekt op “wat zijn de toetsingseisen voor een RI&E?” wil meestal weten waar een arbodeskundige precies op let. Die eisen zijn in de praktijk vooral gericht op volledigheid, actualiteit en bruikbaarheid.
Een RI&E die klaar is voor toetsing voldoet doorgaans aan deze punten:
- De bedrijfsgegevens en werkzaamheden zijn correct beschreven.
- Alle relevante risico’s zijn geïnventariseerd, inclusief fysieke, psychosociale en organisatorische risico’s.
- Bijzondere groepen werknemers zijn meegenomen waar dat nodig is.
- De risico’s zijn beoordeeld op ernst en kans.
- Er is een concreet Plan van Aanpak toegevoegd.
- Maatregelen zijn praktisch, haalbaar en voorzien van planning.
- Verantwoordelijkheden binnen het bedrijf zijn benoemd.
- De RI&E sluit aan op de actuele situatie in je organisatie.
Juist dat laatste gaat in de praktijk vaak mis. Een standaard format invullen is niet genoeg als jouw bedrijf afwijkt van de branche-opzet, met andere processen werkt of extra risico’s kent zoals magazijnverkeer, machinegebruik, werkdruk of gevaarlijke stoffen.
Welke onderdelen mogen niet ontbreken in een getoetste RI&E?
Op basis van de inhoud van de best scorende pagina’s is duidelijk dat veel concurrenten vooral de basis uitleggen, maar weinig concreet maken wat er echt in een goed toetsbaar dossier moet staan. Voor mkb-bedrijven is juist die praktische vertaling belangrijk.
Een goed opgestelde en toetsbare RI&E bevat meestal:
- een beschrijving van de organisatie, functies en werkzaamheden
- een inventarisatie van veiligheids- en gezondheidsrisico’s
- een beoordeling van de risico’s
- een overzicht van bestaande beheersmaatregelen
- een Plan van Aanpak met verbetermaatregelen
- prioriteiten, termijnen en verantwoordelijken
- eventuele branche-specifieke aandachtspunten
- actualisatie bij wijzigingen in personeel, processen of werkmiddelen
Denk daarbij bijvoorbeeld aan risico’s rond beeldschermwerk, fysieke belasting, intern transport, agressie, werkdruk, machines, elektrische installaties, thuiswerken of werken met stoffen. Welke onderwerpen relevant zijn, hangt af van jouw branche en dagelijkse praktijk.
RI&E toetsing MKB versus branche-RI&E
Veel ondernemers twijfelen tussen een algemene MKB RI&E en een branche-RI&E. Dat is logisch, want beide routes lijken op elkaar, maar zijn niet altijd even geschikt.
MKB RI&E
Een MKB RI&E is vaak breder inzetbaar en geschikt als algemene basis voor kleinere organisaties. Dat maakt deze route praktisch voor bedrijven met overzichtelijke werkzaamheden. Nadeel is dat een algemene opzet minder sectorspecifiek is en daardoor sneller om aanvulling vraagt.
Branche-RI&E
Een branche-RI&E is ontwikkeld voor een specifieke sector en sluit vaak beter aan op veelvoorkomende risico’s binnen die branche. Voor bedrijven met 25 of minder medewerkers kan een erkend branche-instrument in sommige gevallen zorgen voor vrijstelling van toetsing. Dat werkt alleen als het instrument echt past bij jouw bedrijfsactiviteiten.
Wanneer welke route logisch is
- Kies een branchegerichte aanpak als jouw werkzaamheden duidelijk binnen één sector vallen.
- Kies voor maatwerk of extra aanvulling als jouw bedrijf meerdere activiteiten combineert.
- Laat altijd controleren of de gekozen RI&E-route ook past bij de risico’s die in de praktijk voorkomen.
Daarmee voorkom je dat je op papier een RI&E hebt, maar in werkelijkheid nog steeds belangrijke risico’s mist.
Hoe verloopt het toetsingsproces?
Voor mkb-bedrijven hoeft RI&E toetsing geen ingewikkeld traject te zijn, zolang de basis goed staat. In de praktijk verloopt het proces meestal in deze stappen:
- Je laat de RI&E opstellen op basis van jouw bedrijf, medewerkers en werkzaamheden.
- Daarbij wordt ook een Plan van Aanpak gemaakt.
- Als toetsing verplicht is, wordt het dossier voorgelegd aan een gecertificeerde arbodeskundige of arbodienst.
- De deskundige beoordeelt of de RI&E inhoudelijk compleet en passend is.
- Als nodig worden aanvullingen of correcties verwerkt.
- Na akkoord ontvang je de getoetste RI&E en doorgaans een schriftelijke toetsingsverklaring.
Juist bij deze stap ontstaan vaak vertragingen wanneer een RI&E te algemeen is ingevuld. Lees ook hoe een RI&E wordt getoetst. Hoe beter de inventarisatie aan de voorkant is afgestemd op jouw bedrijf, hoe kleiner de kans op herstelrondes achteraf.
Is een toetsingsbrief RI&E verplicht?
De vraag “is een toetsingsbrief RI&E verplicht?” komt vaak voor, omdat werkgevers willen weten welk bewijs zij moeten kunnen tonen. De wet eist geen specifieke toetsingsbrief. Als jouw RI&E toetsingsplichtig is, wil je wel kunnen aantonen dat deze beoordeling heeft plaatsgevonden. In de praktijk gebeurt dat doorgaans met een schriftelijke toetsingsverklaring of toetsingsbrief vanuit de arbodeskundige of arbodienst.
Zo’n document is praktisch als bewijs van toetsing. De wettelijke verplichting ziet op een schriftelijke RI&E en een Plan van Aanpak. Heb je geen toetsingsplicht, dan is zo’n brief niet standaard vereist, maar je moet nog steeds kunnen laten zien dat je RI&E inhoudelijk op orde is.
Veelgemaakte fouten bij RI&E toetsing in het MKB
Bij kleine en middelgrote bedrijven gaat het zelden mis op intentie, maar vaak wel op uitvoering. Dit zijn de fouten die de toetsbaarheid van een RI&E het vaakst onder druk zetten:
- een te algemene RI&E gebruiken die niet past bij de werkelijke situatie
- wel risico’s benoemen, maar geen concreet Plan van Aanpak toevoegen
- wijzigingen in personeel, werkprocessen of locaties niet verwerken
- psychosociale arbeidsbelasting, werkdruk of thuiswerken vergeten
- verantwoordelijkheden en termijnen niet benoemen
- aannemen dat een kleine organisatie automatisch geen toetsing nodig heeft
Deze fouten lijken klein, maar kunnen ertoe leiden dat je RI&E alsnog moet worden aangepast of opnieuw beoordeeld. Bekijk daarom ook de veelgemaakte fouten bij RI&E-toetsing.
Praktische checklist: heb jij toetsing nodig?
- Heb je personeel in dienst?
- Heb je meer dan 25 medewerkers?
- Werk je met een erkend branche-instrument?
- Past dat instrument echt bij jouw werkzaamheden?
- Zijn alle relevante risico’s opgenomen?
- Is er een volledig Plan van Aanpak aanwezig?
- Is de RI&E nog actueel?
Beantwoord je één of meer van deze vragen met twijfel, dan is het verstandig om jouw RI&E inhoudelijk te laten controleren voordat je uitgaat van vrijstelling of voldoende kwaliteit. Gebruik daarbij deze checklist voor een succesvolle RI&E-toetsing.
RI&E toetsing laten regelen voor jouw mkb-bedrijf
Wil je zeker weten dat jouw RI&E voldoet aan de Arbowet en dat toetsing wordt verzorgd wanneer dat verplicht is? RIE Nederland helpt mkb-bedrijven met een complete RI&E inclusief Plan van Aanpak, en regelt de toetsing waar nodig binnen hetzelfde traject. Kies eventueel voor een getoetste RI&E inclusief plan van aanpak.
De aanpak is praktisch en digitaal ingericht:
- online bestellen
- een vragenlijst invullen
- de RI&E laten opstellen op basis van jouw situatie
- toetsing laten verzorgen door een gecertificeerde arbodeskundige of arbodienst als dat nodig is
- documenten digitaal ontvangen en actueel houden via jaarlijkse updates
Dat is vooral interessant voor ondernemers die snel duidelijkheid willen, fouten willen voorkomen en liever niet achteraf alsnog herstelwerk doen.
Veelgestelde vragen over RI&E toetsing MKB
Wat is de RI&E voor mkb?
Een RI&E voor mkb is de risico-inventarisatie en -evaluatie voor kleine en middelgrote bedrijven. Hierin leg je vast welke risico’s medewerkers lopen en welke maatregelen je neemt om die risico’s te beperken. Voor veel mkb-bedrijven hoort daar ook een Plan van Aanpak bij en in sommige gevallen verplichte toetsing.
Is het toetsen van een RI&E verplicht?
Dat hangt af van je situatie. Bij meer dan 25 medewerkers is toetsing verplicht. Bij 25 of minder medewerkers kan soms vrijstelling gelden als je een erkend branche-instrument gebruikt dat goed past bij jouw bedrijf. Meer hierover lees je bij wanneer je RI&E moet laten toetsen.
Wat zijn de toetsingseisen voor een RI&E?
De RI&E moet volledig, actueel en passend zijn voor jouw organisatie. Ook het Plan van Aanpak moet concreet zijn, met duidelijke maatregelen, prioriteiten, termijnen en verantwoordelijkheden.
Is een toetsingsbrief RI&E verplicht?
De wet eist geen specifieke toetsingsbrief. Als jouw RI&E toetsingsplichtig is, is een schriftelijke bevestiging van die toetsing in de praktijk wel een gebruikelijk bewijsstuk, meestal in de vorm van een toetsingsverklaring of toetsingsbrief van de arbodeskundige of arbodienst.
Kun je als klein bedrijf zelf een RI&E maken?
Ja, dat kan in veel gevallen. Wel moet de inhoud aansluiten op jouw daadwerkelijke risico’s. Zelf opstellen betekent dus niet automatisch dat de RI&E ook volledig genoeg is of vrijgesteld is van toetsing.
Hoe vaak moet je een RI&E actualiseren?
Je moet een RI&E actualiseren zodra er relevante veranderingen zijn in je bedrijf, bijvoorbeeld bij groei, verhuizing, nieuwe machines, andere werkzaamheden of wijzigingen in personeelsbezetting. Een RI&E is geen eenmalig document, maar moet actueel blijven. Als je daarnaast inzicht wilt in RI&E-kosten voor het MKB, vind je daar meer informatie.