Is toetsing van de RI&E verplicht

Juist daar gaat het in de praktijk vaak mis. Werkgevers weten wel dat een RI&E wettelijk verplicht is, maar twijfelen of toetsing ook nodig is. Op deze pagina lees je helder wanneer toetsing van de RI&E verplicht is, welke uitzonderingen er zijn, wie de toetsing mag uitvoeren en wanneer je de RI&E opnieuw moet laten beoordelen. Voor een volledig overzicht: wanneer moet een RI&E worden getoetst.

Wanneer is toetsing van de RI&E verplicht?

De hoofdregel is eenvoudig: toetsing van de RI&E is verplicht voor de meeste werkgevers. Een RI&E is niet alleen een intern document, maar een wettelijke inventarisatie van de risico’s binnen je bedrijf, inclusief een plan van aanpak met maatregelen. In veel gevallen moet een externe deskundige controleren of die RI&E volledig en inhoudelijk klopt.

Is het verplicht om een RI&E te laten toetsen? Meestal wel. Vooral als jouw organisatie meer dan 25 werknemers heeft, is toetsing in de praktijk de standaard. Ook bij kleinere organisaties kan toetsing verplicht zijn als je niet werkt met een erkend branche-instrument of als het gebruikte instrument niet goed aansluit op de risico’s binnen jouw bedrijf.

De belangrijkste uitzondering bij 25 of minder medewerkers

Werkgevers met 25 of minder medewerkers hebben niet automatisch vrijstelling. Die vrijstelling geldt alleen onder duidelijke voorwaarden. Je moet dan gebruikmaken van een erkend RI&E-instrument voor jouw branche of sector. Dat instrument moet bovendien passen bij de feitelijke werkzaamheden binnen jouw organisatie. Lees meer over de voorwaarden bij een erkende branche-RI&E.

Gebruik je een algemene vragenlijst zonder branche-erkenning, werk je in een gemengde of afwijkende bedrijfsstructuur, of heb je risico’s die buiten het standaardinstrument vallen, dan is toetsing van de RI&E vaak alsnog verplicht. Denk bijvoorbeeld aan technische werkzaamheden, fysieke belasting, gevaarlijke stoffen, machineveiligheid of specifieke logistieke risico’s.

• Wel vaak vrijstelling: 25 of minder medewerkers én een erkend branche-instrument dat goed past.
• Geen vrijstelling: meer dan 25 medewerkers.
• Geen vrijstelling: klein bedrijf zonder erkend branche-instrument.
• Geen vrijstelling: klein bedrijf met werkzaamheden die niet goed onder het branche-instrument vallen.

Is RI&E wettelijk verplicht?

Ja, een RI&E is wettelijk verplicht voor werkgevers met personeel. De verplichting volgt uit de Arbowet. Je moet als werkgever de arbeidsrisico’s binnen je organisatie in kaart brengen, beoordelen welke risico’s prioriteit hebben en vastleggen welke maatregelen je neemt om medewerkers veilig en gezond te laten werken.

Bij die RI&E hoort altijd een plan van aanpak. Daarin zet je welke verbetermaatregelen nodig zijn en binnen welke termijn je die uitvoert. De wet kijkt dus niet alleen naar het signaleren van risico’s, maar ook naar wat je er concreet mee doet.

De vraag "is toetsing van de RI&E verplicht" komt pas ná die basisverplichting. Eerst moet de RI&E inhoudelijk op orde zijn. Daarna beoordeel je of externe toetsing nodig is.

Wie mag een RI&E toetsen?

Een RI&E mag niet door zomaar iemand worden getoetst. Als toetsing verplicht is, moet dit gebeuren door een gecertificeerde arbokerndeskundige of een arbodienst. Die beoordeelt of de risico-inventarisatie volledig is, of de risico’s goed zijn gewogen en of het plan van aanpak logisch en uitvoerbaar is.

De toetsende deskundige kijkt onder meer naar:

• de volledigheid van de geïnventariseerde risico’s;
• de manier waarop risico’s zijn beoordeeld;
• de aansluiting tussen risico’s en maatregelen;
• de haalbaarheid van het plan van aanpak;
• de actualiteit van de gegevens en werksituatie.

Toetsing is dus meer dan een formele handtekening. Het is een inhoudelijke controle op de kwaliteit van jouw RI&E. Lees ook: wie mag een RI&E toetsen.

Wat wordt er precies getoetst?

Bij een toetsing kijkt de arbodeskundige niet alleen of het document er netjes uitziet, maar vooral of de inhoud klopt met de praktijk. De RI&E moet passen bij jouw bedrijf, medewerkers, werkprocessen en risico’s. Een standaarddocument dat niet aansluit op de werkvloer is onvoldoende.

Meestal worden deze onderdelen beoordeeld:

• of alle relevante risico’s zijn meegenomen;
• of de risico’s voldoende concreet zijn beschreven;
• of prioriteiten goed zijn gesteld;
• of het plan van aanpak compleet en uitvoerbaar is;
• of verantwoordelijkheden en termijnen duidelijk zijn vastgelegd.

Dat maakt toetsing waardevol, ook los van de wettelijke plicht. Je voorkomt ermee dat belangrijke risico’s over het hoofd worden gezien of dat maatregelen te algemeen blijven. Wil je weten hoe de beoordeling stap voor stap verloopt? Bekijk hoe wordt een RI&E getoetst.

Hoe weet je of jouw bedrijf vrijgesteld is?

Twijfel je of jouw organisatie onder de vrijstelling valt, kijk dan niet alleen naar het aantal medewerkers. Controleer ook of het RI&E-instrument officieel erkend is en of het echt bedoeld is voor jouw branche. Een bedrijf met 12 medewerkers kan dus alsnog toetsingsplichtig zijn, terwijl een ander bedrijf met 12 medewerkers dat niet is.

Stel jezelf in ieder geval deze vragen:

• Heb je 25 of minder medewerkers?
• Gebruik je een erkend branche-RI&E-instrument?
• Past dat instrument volledig bij jouw werkzaamheden?
• Zijn er geen extra of afwijkende risico’s die buiten het instrument vallen?

Kun je niet op alle vragen duidelijk ja antwoorden, dan is het verstandig om uit te gaan van toetsing of dit te laten controleren door een specialist.