RI&E toetsingsrapport
Pjotr Leijdekkers Door Pjotr Leijdekkers
5 min leestijd

Met een RI&E toetsingsrapport wordt meestal het toets- en adviesrapport bedoeld van de gecertificeerde arbokerndeskundige die beoordeelt of jouw RI&E volledig en betrouwbaar is, of actuele inzichten zijn verwerkt, en die adviseert over tekortkomingen, herstel en prioriteiten. Zoek je vooral wat erin staat, dan is het korte antwoord: het rapport laat zien welke stukken zijn beoordeeld, waar nog tekortkomingen zitten en welke aanpassingen nodig zijn. Het is dus niet alleen een formaliteit, maar een document met beoordeling en advies. Wil je weten welke eisen aan de RI&E zelf worden gesteld, zie waar een RI&E aan moet voldoen.

Inhoudsopgave

  1. 1Waarom dit document belangrijk is
  2. 2Wat staat er meestal in een toetsingsrapport?
  3. 3Wanneer moet je een RI&E laten toetsen?
  4. 4Waar let de toetser in de praktijk op?
  5. 4.1Sluit de RI&E aan op het echte werk?

Belangrijkste punten

  • Een toetsingsrapport beoordeelt volledigheid, betrouwbaarheid en actuele inzichten van je RI&E.
  • Het rapport benoemt tekortkomingen en herstelpunten en geeft advies over prioriteit en volgorde van maatregelen.
  • Toetsing is vaak verplicht; vrijstellingen gelden o.a. bij ≤25 werknemers met erkend branche-instrument, uitsluitend vrijwilligers of ≤40 uur betaald werk per week.
  • Actualiseer je RI&E bij wijzigingen, incidenten of nieuwe inzichten; beoordeel of (her)toetsing nodig is.
  • Maak het Plan van Aanpak concreet: maatregel, verantwoordelijke, termijn en manier van controleren.

De precieze opbouw verschilt per arbokerndeskundige of arbodienst. Hieronder zie je welke onderwerpen in elk geval van belang zijn, wanneer toetsing verplicht is (zie is RI&E-toetsing verplicht) en waar een toetser in de praktijk op let.

Waarom dit document belangrijk is

Als toetsing verplicht is, hoort het toets- en adviesrapport bij de RI&E en het plan van aanpak. Samen laten die documenten zien welke arbeidsrisico’s zijn geïnventariseerd, welke maatregelen zijn vastgelegd en, als toetsing verplicht is, dat de RI&E is beoordeeld. Het uitvoeren en actualiseren van maatregelen blijft de verantwoordelijkheid van de werkgever. Dat is belangrijk voor je eigen arbobeleid, maar ook als de Nederlandse Arbeidsinspectie documenten opvraagt.

Een goed toetsingsrapport maakt bovendien duidelijk wat je nog moet verbeteren. Denk aan risico’s die ontbreken, maatregelen die te algemeen zijn geformuleerd of een plan van aanpak zonder duidelijke eigenaar of einddatum. Juist daardoor heeft het rapport praktische waarde: je ziet niet alleen welke onderdelen moeten worden verbeterd, maar ook of medewerkers er in de praktijk veiliger door kunnen werken.

Wat staat er meestal in een toetsingsrapport?

De vorm van het toets- en adviesrapport kan verschillen. Voor meer context over hoe een RI&E wordt getoetst: de toetsing moet in elk geval gaan over volledigheid, betrouwbaarheid en actuele inzichten; het advies moet ingaan op het herstellen van tekortkomingen en op prioriteiten en volgorde van maatregelen.

Onderdeel Wat het rapport kan bevatten Waarom het relevant is
Basisgegevens Kan basisgegevens bevatten, zoals naam van de organisatie, datum, versie van de RI&E en naam van de toetser. Zo is duidelijk op welke RI&E en welke situatie het rapport precies slaat.
Reikwijdte van de toets Kan aangeven welke documenten zijn bekeken, zoals de RI&E en het plan van aanpak. Voorkomt onduidelijkheid over wat wel en niet is beoordeeld.
Beoordeling van volledigheid en betrouwbaarheid Of de RI&E volledig en betrouwbaar genoeg is en of de belangrijkste risico’s zijn opgenomen. Hier lees je of de RI&E inhoudelijk aansluit op het echte werk.
Actuele professionele inzichten Of actuele professionele inzichten zijn verwerkt en of de inventarisatie aansluit op het werk. Helpt beoordelen of de RI&E nog past bij de huidige situatie.
Tekortkomingen en herstel Welke tekortkomingen zijn gevonden en wat moet worden hersteld of aangevuld. Dit zijn de punten die je meestal eerst moet herstellen.
Advies over maatregelen Advies over prioriteiten, volgorde en aanvulling van maatregelen in het plan van aanpak. Helpt je om sneller tot een bruikbaar en volledig document te komen.
Samenvattende beoordeling Een samenvatting van de beoordeling en het advies, eventueel met herstelpunten of voorwaarden. Hieruit blijkt of vervolgactie nodig is.

Wanneer moet je een RI&E laten toetsen?

In veel situaties moet een RI&E worden getoetst door een gecertificeerde arbokerndeskundige met de juiste scope; een arbodienst kan de dienstverlening organiseren, maar de toetsing wordt door die deskundige uitgevoerd. Toetsing is niet verplicht bij maximaal 25 werknemers als je een erkende branche-RI&E gebruikt die bij je branche past en erkend is op het moment dat je de RI&E afrondt, bij een organisatie met uitsluitend vrijwilligers, of als betaald personeel samen maximaal 40 uur per week werkt.

Ook belangrijk: toetsing is niet alleen iets voor het eerste moment waarop je een RI&E opstelt. Als ervaring, gewijzigde werkmethoden of werkomstandigheden, of actuele professionele inzichten daartoe aanleiding geven, moet je de RI&E aanpassen. Denk aan nieuwe machines, andere werkzaamheden, gevaarlijke stoffen, groei van het bedrijf of een incident waaruit blijkt dat risico’s anders liggen dan eerder gedacht. Bij wezenlijke wijzigingen moet je laten beoordelen of aanvullende of hernieuwde toetsing nodig is.

Waar let de toetser in de praktijk op?

Sluit de RI&E aan op het echte werk?

Een toetser kijkt of de RI&E geen algemeen document is, maar een inventarisatie die past bij jouw organisatie. Staan de werkplekken, processen en functies er herkenbaar in? Zijn belangrijke risico’s meegenomen, zoals fysieke belasting, machineveiligheid, gevaarlijke stoffen, psychosociale arbeidsbelasting of beeldschermwerk als dat relevant is? Hoe beter de RI&E aansluit op de praktijk, hoe sterker het rapport.

Is het plan van aanpak concreet genoeg?

Tekortkomingen kunnen zowel in de risico-inventarisatie als in het plan van aanpak zitten. Maatregelen als “meer aandacht voor veiligheid” of “PBM controleren” zijn meestal te vaag. Een toetser verwacht concreetheid: welke maatregel neem je, wie is verantwoordelijk, wanneer is de maatregel uitgevoerd en hoe controleer je of deze werkt? Zonder die uitwerking blijft het plan lastig uitvoerbaar.

Zijn informatie en onderbouwing actueel?

Een goede RI&E wordt aangepast als wijzigingen in het werk, ervaring of actuele professionele inzichten daartoe aanleiding geven. Daarom is van belang of de datum, recente wijzigingen in het werk en de raadpleging van werknemers en de betrokkenheid van de preventiemedewerker aansluiten op de praktijk. Ook kan van belang zijn of onderliggende informatie klopt, zoals instructies, werkprocessen of registraties van incidenten. Als de RI&E of het plan van aanpak verouderd is, moeten die worden aangepast.

Zelf controleren voordat je laat toetsen

Wil je voorkomen dat je toetsingsrapport vol herstelpunten staat, controleer dan vooraf in elk geval deze punten met behulp van de checklist voor een succesvolle RI&E-toetsing:

  • De RI&E beschrijft de echte werkzaamheden, locaties en functies.
  • Belangrijke risico’s ontbreken niet.
  • Het plan van aanpak bevat concrete maatregelen.
  • Per maatregel zijn verantwoordelijke, prioriteit en termijn vastgelegd.
  • De documenten zijn actueel en niet gebaseerd op een oude situatie.
  • Werknemers zijn over de RI&E geraadpleegd en de preventiemedewerker is betrokken bij het opstellen en uitvoeren ervan.

Veelgestelde vragen

Is het verplicht om een RI&E te laten toetsen?

Vaak wel. Voor veel organisaties is toetsing onderdeel van de RI&E-verplichting. Toetsing is niet verplicht bij maximaal 25 werknemers als je een erkende branche-RI&E gebruikt die bij je branche past en erkend is op het moment van afronden, bij een organisatie met uitsluitend vrijwilligers, of als betaald personeel samen maximaal 40 uur per week werkt.

Kan ik zelf een RI&E opstellen?

Ja, je kunt een RI&E vaak zelf opstellen, zeker als je werkt met een passend en actueel instrument. Zelf opstellen betekent alleen niet automatisch dat je klaar bent. In veel gevallen moet de RI&E daarna nog wel worden getoetst; lees hier wie een RI&E mag toetsen, tenzij je onder een geldige vrijstelling valt.

Hoe moet een RI&E eruitzien?

Er is geen verplichte vorm, maar de RI&E moet schriftelijk de risico’s, gevaren en risicobeperkende maatregelen beschrijven, een plan van aanpak bevatten en worden aangepast wanneer wijzigingen, ervaring of actuele inzichten daartoe aanleiding geven.

Waar kan ik een RI&E-vragenlijst downloaden?

Dat hangt af van je branche en werkzaamheden. Gebruik bij voorkeur een erkend branche-instrument of een actuele vragenlijst die past bij jouw sector. Een algemene checklist kan handig lijken, maar schiet vaak tekort als je specifieke risico’s hebt.

Wat als er tekortkomingen in het toetsingsrapport staan?

Dan is het meestal de bedoeling dat je de RI&E of het plan van aanpak aanvult en verbetert. Denk aan ontbrekende risico’s, te globale maatregelen of verouderde informatie; dat zijn veelgemaakte fouten bij RI&E-toetsing. Zie het rapport dan als een werklijst: pas de documenten aan en laat waar nodig beoordelen of aanvullende toetsing nodig is.

Moet je het toetsingsrapport bewaren?

Bewaar in elk geval de RI&E en het plan van aanpak en zorg dat werknemers daarvan kennis kunnen nemen. Het is daarnaast verstandig ook het toets- en adviesrapport samen met die documenten te bewaren, zodat je het complete dossier bij de hand hebt. Bovendien kun je later makkelijker zien welke verbeterpunten eerder al zijn genoemd.

Gerelateerde artikelen

Pjotr Leijdekkers

Pjotr Leijdekkers

Eigenaar · RIE Nederland

Pjotr Leijdekkers is ondernemer en eigenaar van RIE-NL, ontstaan vanuit de overtuiging dat veel bedrijven worstelen met de complexiteit, kosten en tijdsinvestering van een RI&E. Hij zag dat traditionele RI&E-trajecten vaak onnodig ingewikkeld en duur zijn, waardoor ondernemers het uitstellen of als last ervaren.

Met RIE-NL speelt Pjotr in op deze uitdaging door een goedkope, snelle en eenvoudige digitale RI&E aan te bieden voor bedrijven in Nederland. De aanpak is gebaseerd op een heldere vragenlijst zonder ingewikkeld gedoe en levert automatisch een Plan van Aanpak op. Zo helpt RIE-NL ondernemers om eenvoudig te voldoen aan wet- en regelgeving, zonder dat het hun dagelijkse bedrijfsvoering in de weg zit.